Franca zhvillon këtë të enjte debatin e parë presidencial, në një moment kur kandidatët e qendrës dhe të djathtës tradicionale po humbasin terren, ndërsa Marine Le Pen dhe Jean-Luc Mélenchon po forcojnë pozitat e tyre përpara zgjedhjeve presidenciale.
Debati zhvillohet gjatë konferencës vjetore të MEDEF, organizatës së fuqishme të punëdhënësve francezë, në Roland-Garros. Shtatë kandidatët presidencialë do të përballen me pyetje mbi ekonominë dhe masat që propozojnë për ta bërë Francën më konkurruese dhe më të favorshme për biznesin.
Në qendër të shqetësimeve është gjendja e financave publike. Borxhi i Francës ka kaluar 3.5 trilionë euro, ose rreth 117.5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, ndërsa vendi vazhdon të përballet me një deficit të lartë buxhetor dhe me rritjen e kostove të huamarrjes.
Megjithatë, debati ekonomik po dominohet gjithnjë e më shumë nga kandidatët në skajet e spektrit politik. Lideri i së majtës radikale, Jean-Luc Mélenchon, ka propozuar që Banka Qendrore Evropiane të heqë dorë nga pagesat e interesit për obligacionet franceze që zotëron.
Propozimi kundërshtohet fuqishëm nga centristët dhe komuniteti i biznesit, përfshirë kreun e MEDEF, Patrick Martin, ndërsa ekziston shqetësimi se një masë e tillë mund të trembë investitorët nga të cilët Franca varet për financimin e borxhit të saj.
Sondazhet vazhdojnë të tregojnë Marine Le Pen në krye të garës presidenciale, ndërsa një sondazh i publikuar këtë javë tregoi edhe një rritje të mbështetjes për Mélenchon, duke e vendosur atë në pozita të forta për të kaluar në raundin e dytë.
Një balotazh mes Le Pen dhe Mélenchon konsiderohet një skenar veçanërisht problematik për forcat tradicionale franceze dhe Bashkimin Evropian, për shkak të qëndrimeve të të dy kandidatëve ndaj disa prej politikave kryesore të bllokut.
Por rritja e dy kandidatëve nuk ka sjellë bashkimin e forcave të moderuara. Përkundrazi, rivaliteti mes ish-kryeministrave Edouard Philippe dhe Gabriel Attal, si dhe liderit konservator Bruno Retailleau, po bëhet gjithnjë e më i ashpër.
Ish-kryeministri François Bayrou paralajmëroi se situata po shkon drejt një dobësimi të ndjeshëm të qendrës politike.
“I keni parë sondazhet, le ta themi atë që po ndodh: është një kolaps i të gjithë atyre që refuzojnë ekstremet”, deklaroi Bayrou.
Edhe në rrethin e presidentit Emmanuel Macron po rritet shqetësimi se Le Pen dhe Mélenchon janë aktualisht kandidatët me mesazhet politike më të qarta për elektoratin.
Gabriel Attal, i cili drejton partinë Renaissance të Macron, ka zhvilluar gjatë verës një fushatë të fokusuar te arsimi, emigracioni dhe reforma e drejtësisë penale. Megjithatë, ai deklaroi këtë javë se blloku centrist nuk ka ende një kandidat kryesor, pavarësisht se shumica e sondazheve e vendosin Philippe përpara tij.
Attal dhe Philippe kanë deklaruar se në një moment do të bashkohen rreth kandidatit që rezulton më i fortë në sondazhe, por përplasjet mes kampeve të tyre po intensifikohen. Philippe ka sugjeruar se një vendim për bashkimin mund të merret mes nëntorit dhe shkurtit.
Edhe bindja e Retailleau ose e eurodeputetit të qendrës së majtë Raphaël Glucksmann për t’u tërhequr në favor të një kandidati të vetëm të moderuar pritet të jetë e vështirë, për shkak të dallimeve të konsiderueshme politike dhe ideologjike.
Në këto kushte, debati i së enjtes, që në teori duhet t’u jepte kandidatëve të moderuar mundësinë për të fituar terren përmes çështjeve ekonomike, rrezikon të nxjerrë edhe më shumë në pah përçarjet mes tyre, ndërsa Le Pen dhe Mélenchon vazhdojnë të forcojnë pozitat në garën për presidencën franceze.
