Pas përfundimit të Samitit të 36-të të Krerëve të Shteteve dhe Qeverive të NATO-s në Ankara, vëmendja është zhvendosur te Shqipëria, e cila do të jetë vendi mikpritës i samitit të ardhshëm të Aleancës.
Sipas ekspertëve, zgjedhja e Tiranës si vend organizator nuk përfaqëson vetëm një ndryshim të vendit pritës, por edhe një sinjal të rëndësisë strategjike që NATO i kushton Ballkanit Perëndimor dhe krahut juglindor të Aleancës në një periudhë kur arkitektura e sigurisë në Evropë po riformësohet pas luftës në Ukrainë.
Analistja dhe publicistja Anisa Bahiti, në një deklaratë për Anadolu Agency, u shpreh se organizimi i Samitit të 37-të të NATO-s do t’i japë Shqipërisë një profil të ri ndërkombëtar.
“Mbajtja e një samiti kaq të rëndësishëm në Shqipëri do t’i japë vendit një vizibilitet ndërkombëtar të jashtëzakonshëm, më të rëndësishëm se kurrë më parë. Gjithashtu, ky është një rast i rëndësishëm që Shqipëria të përqendrohet në përfitimet që mund të vijnë nga investimet në sektorë strategjikë ushtarakë, të cilat mund të realizohen përmes aleatëve dhe partnerëve në NATO”, tha Bahiti.
Shqipëria, hallkë strategjike në Ballkan
Pozicioni gjeografik në Adriatik, angazhimi për stabilitetin në Ballkanin Perëndimor dhe orientimi i qëndrueshëm pro-perëndimor kanë forcuar rolin e Shqipërisë brenda Aleancës.
Që prej anëtarësimit në NATO në vitin 2009, Shqipëria ka marrë pjesë në misione ndërkombëtare në Afganistan, Kosovë dhe Irak, ndërsa vitet e fundit ka rritur investimet në mbrojtje në përputhje me objektivat e NATO-s.
Ekspertët vlerësojnë se stabiliteti i Ballkanit Perëndimor mbetet një element kyç për sigurinë evropiane, ndërsa rritja e ndikimit të aktorëve të jashtëm në rajon e mban këtë zonë në fokus të Aleancës.
Kufizimi i ndikimit rus
Një nga objektivat kryesorë të NATO-s në rajon mbetet kufizimi i ndikimit të Rusisë, veçanërisht përmes ndikimit politik, ekonomik dhe fushatave të dezinformimit.
Për këtë arsye, pritet që Samiti i Tiranës t’i kushtojë rëndësi të veçantë sigurisë së Ballkanit Perëndimor, luftës kundër kërcënimeve hibride dhe forcimit të qëndrueshmërisë së rajonit.
Profili ndërkombëtar i Ramës
Në analizë vihet në dukje edhe roli gjithnjë e më aktiv i kryeministrit Edi Rama në arenën ndërkombëtare.
Pas nisjes së luftës në Ukrainë, Rama ka mbështetur vazhdimisht politikat e Perëndimit ndaj Rusisë dhe është angazhuar në procesin e integrimit evropian si një nga zërat që përfaqëson interesat e Ballkanit Perëndimor.
Organizimi i Samitit të Komunitetit Politik Evropian në Tiranë gjatë vitit 2025 konsiderohet gjithashtu një tjetër hap që ka forcuar profilin diplomatik të Shqipërisë.
Sipas Bahitit, vendi ndodhet tashmë në fazën më vendimtare të procesit të integrimit evropian.
“Shqipëria ka arritur në një fazë jashtëzakonisht kritike në rrugën drejt anëtarësimit në BE. Ndodhemi në kilometrin e fundit të këtij procesi. Krahas vizibilitetit dhe rolit më aktiv ndërkombëtar, Shqipëria duhet të vijojë punën për forcimin e institucioneve, zhvillimin ekonomik dhe përmbushjen e standardeve që kërkon anëtarësimi i plotë në Bashkimin Evropian”, u shpreh ajo.
Çfarë pritet nga Samiti i Tiranës?
Pas vendimeve të marra në Ankara për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes, forcimin e industrisë ushtarake dhe mbështetjen për Ukrainën, Samiti i Tiranës pritet të fokusohet te zbatimi konkret i këtyre angazhimeve.
Në agjendën e pritshme përfshihen rritja e prodhimit të industrisë së mbrojtjes, marrja e më shumë përgjegjësive nga Evropa për sigurinë, përdorimi ushtarak i inteligjencës artificiale dhe sistemeve pa pilot, mbrojtja e infrastrukturës kritike, lufta kundër kërcënimeve hibride dhe forcimi i sigurisë në Ballkanin Perëndimor.
Sipas ekspertëve, samiti nuk do të jetë vetëm takimi i radhës i NATO-s, por edhe testi i parë për zbatimin e vizionit të ri të sigurisë të miratuar në Ankara, duke i dhënë Shqipërisë mundësinë të konsolidojë rolin e saj si një aktor me rëndësi në diskutimet strategjike të Aleancës.
