Ministri norvegjez i Energjisë, Terje Aasland, ka akuzuar Komisionin Evropian për hipokrizi në politikën ndaj naftës dhe gazit në Arktik, duke argumentuar se Brukseli kërkon kufizimin e shpimeve të reja, ndërsa vendet anëtare po rrisin bashkëpunimin me Norvegjinë për të garantuar furnizimet e tyre me energji.
Që prej vitit 2021, Komisioni Evropian ka mbështetur idenë e një ndalimi global të kërkimeve të reja për naftë dhe gaz në Arktik. Ky qëndrim ka shkaktuar kundërshtime nga vendet prodhuese të rajonit, veçanërisht Norvegjia, e cila është bërë furnizuesi më i madh i Bashkimit Evropian me gaz dhe furnizuesi i dytë më i madh me naftë, pasi blloku reduktoi ndjeshëm importet nga Rusia.
Duke folur në konferencën Offshore Northern Seas në Stavanger, Aasland tha se qëndrimi i Komisionit Evropian bie ndesh me atë që po bëjnë në praktikë vende si Gjermania dhe Polonia.
“Kur flasim me Gjermaninë, ata e duan atë gaz. Dhe kur flasim me Poloninë, ata e duan atë gaz”, deklaroi ministri.
Ai përmendi investimin e fundit të kompanisë shtetërore polake të energjisë Orlen në fusha nafte në det pranë Norvegjisë, si dhe marrëveshjen 15-vjeçare të kompanisë gjermane Uniper me gjigantin norvegjez Equinor për furnizimin me gaz.
Sipas Aasland, një nga problemet kryesore të Bashkimit Evropian është mungesa e një strategjie të unifikuar energjetike mes 27 vendeve anëtare.
“Problemi i Evropës është se kemi 27 tregje energjetike. Ato nuk komunikojnë me njëri-tjetrin. Komisioni Evropian ka dokumente të bukura, por kur flasim për një qasje realiste dhe diskutojmë rrugën energjetike të së ardhmes, ekzistojnë 27 strategji të ndryshme dhe mendoj se ky është problem”, tha ai.
Ministri norvegjez paralajmëroi gjithashtu se investimet po orientohen gjithnjë e më shumë drejt Shteteve të Bashkuara dhe Azisë, ndërsa ngriti pikëpyetje mbi aftësinë e Evropës për të tërhequr kapital në sektorin energjetik.
Deklaratat e tij vijnë në një moment kur Norvegjia kërkon të zgjerojë dhe përmirësojë operacionet e kërkimit dhe nxjerrjes, në përpjekje për të ngadalësuar rënien e pritshme të prodhimit.
Torgeir Stordal, drejtor i përgjithshëm i Drejtorisë Norvegjeze të Detit, deklaroi se edhe në skenarin më optimist prodhimi norvegjez mund të bjerë nga rreth 230 milionë metra kub standardë ekuivalent nafte në vitin 2026, në rreth 150 milionë deri në vitin 2050. Në skenarin më negativ, ai mund të zbresë në vetëm 30 milionë.
Autoritetet dhe kompanitë norvegjeze po i kushtojnë vëmendje të veçantë Detit Barents, në veri të Norvegjisë, ku aktivitetet e kërkimit janë shtuar. Aasland e cilësoi zonën si “të rëndësishme për sigurinë e ardhshme energjetike të Evropës” dhe u bëri thirrje zyrtarëve evropianë ta vizitojnë për të parë nga afër potencialin e saj.
Norvegjia argumenton se investimet e reja në sektorin e naftës dhe gazit janë të nevojshme jo vetëm për ekonominë e saj, por edhe për sigurinë energjetike të Evropës. Megjithatë, zgjerimi i shpimeve në Arktik kundërshtohet nga organizatat mjedisore, të cilat paralajmërojnë për rrezikun e derdhjeve të naftës dhe dëmtimin e ekosistemeve të brishta detare.
Përplasja nxjerr në pah kontradiktën mes objektivave klimatike të Bashkimit Evropian dhe nevojës së vendeve anëtare për furnizime të sigurta me energji, veçanërisht pas reduktimit të varësisë nga nafta dhe gazi rus.
