Marrëveshja e Gjermanisë me talebanët për deportimin e shtetasve afganë po shkakton shqetësim të madh mes aktivistëve dhe refugjatëve që u larguan nga Afganistani për t’i shpëtuar regjimit.
Qeveria e kancelarit Friedrich Merz ka lejuar zyrtarë të emëruar nga talebanët të punojnë në misionet diplomatike afgane në Berlin dhe Bon, në këmbim të bashkëpunimit të Kabulit për kthimin e emigrantëve afganë.
Sipas marrëveshjes së zgjeruar këtë verë, Gjermania synon të realizojë deri në tre fluturime deportimi në muaj. Kthimet nuk do të përfshijnë vetëm shtetas afganë të dënuar për krime, por edhe burra afganë që nuk kanë status mbrojtjeje apo të drejtë ligjore për të qëndruar në Gjermani.
Ky bashkëpunim e bën Gjermaninë vendin e parë të BE-së që lejon zyrtarë të emëruar nga talebanët të punojnë në misionet diplomatike afgane në territorin e saj.
Vendimi ka shkaktuar frikë veçanërisht mes rreth 35 mijë afganëve që mbërritën në Gjermani përmes programeve të posaçme humanitare, mes tyre aktivistë të të drejtave të njeriut dhe persona që bashkëpunuan me ushtrinë gjermane gjatë pranisë së saj në Afganistan.
Mes tyre është edhe Zarmina Paryani, 27 vjeç, e cila së bashku me katër motrat e saj ishte burgosur në Kabul për pjesëmarrjen në protesta kundër talebanëve.
“Është e vështirë të pranoj që fati dhe çështjet e mia diskutohen me të njëjtët përfaqësues nga burgjet, dhuna dhe persekutimi i të cilëve jam larguar”, tha ajo për POLITICO.
Shqetësimi kryesor lidhet me rinovimin e pasaportave afgane. Personat me viza humanitare mund të detyrohen të kontaktojnë misionet diplomatike tashmë të kontrolluara nga përfaqësues të talebanëve. Aktivistët druhen gjithashtu se këta zyrtarë mund të kenë akses në të dhëna personale dhe informacione për familjarët e tyre në Afganistan.
Qeveria gjermane këmbëngul se bashkëpunimi nuk përbën njohje apo legjitimim të regjimit taleban.
“Ne nuk po i shtrijmë dorën këtij regjimi taleban. Po kërkojmë bashkëpunim në nivelin teknik të nevojshëm, i cili është në interesin kombëtar të vendit tonë”, deklaroi Merz në parlament.
Politika e re vjen ndërsa qeveria e tij ndodhet nën presion për të ashpërsuar politikën e emigracionit, në një kohë kur partia e djathtë AfD ka shënuar rritje të fortë në sondazhe.
Kritikët paralajmërojnë se marrëveshja mund t’u japë talebanëve ndikim të ri brenda Evropës. Deputetja e të Gjelbërve, Schahina Gambir, e lindur në Kabul, e cilësoi politikën si një “njohje nga dera e pasme”, duke argumentuar se talebanët po fitojnë akses në ambasada dhe kanale të drejtpërdrejta komunikimi me autoritetet gjermane.
Edhe vende të tjera evropiane po ndjekin nga afër modelin gjerman. Austria dhe Belgjika kanë shprehur interes për zhvillimet, ndërsa përfaqësues të talebanëve kanë zhvilluar edhe bisedime me zyrtarë të BE-së për çështjen e deportimeve.
Për afganët që kanë kundërshtuar regjimin, megjithatë, frika mbetet konkrete. Paryani tregoi se rreth dy vite më parë një mbështetës i talebanëve i kishte shkruar në rrjetet sociale: “Prit derisa të rihapet ambasada jonë në Gjermani. Atëherë do të të gjejmë atje”.
“Sot ndihem sikur ai kërcënim është bërë realitet”, tha ajo.
