Franca përballë faturës së klimës, duhen miliarda euro pas verës ekstreme

20 Aug 2026 11:04
Shpërndaje:

Franca po përballet me një sfidë të dyfishtë pas një vere të karakterizuar nga temperatura ekstreme, thatësira dhe zjarre të mëdha: të financojë rindërtimin dhe të përgatitet për pasojat e ardhshme të ndryshimeve klimatike, ndërsa financat publike janë nën presion të fortë.

Sipas ministres së Tranzicionit Ekologjik, Monique Barbut, kostoja e menjëhershme e dëmeve të shkaktuara gjatë verës, përfshirë banesat dhe të ardhurat e humbura, mund të arrijë në 10-15 miliardë euro, ose rreth 0.5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Megjithatë, qeveria ka theksuar se është ende herët për një bilanc përfundimtar.

Situata financiare e vendit e bën përballimin e këtyre kostove edhe më të vështirë. Borxhi publik francez ka kaluar 3.5 trilionë euro, ndërsa deficiti buxhetor ishte 5.1% e PBB-së vitin e kaluar. Parisi është zotuar ta ulë deficitin në 3% deri në vitin 2029, në përputhje me rregullat e Bashkimit Europian, ndërkohë që duhet të financojë edhe rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen.

Reklamë Ola

Gjatë një vizite në La Porge, një nga zonat jugperëndimore të goditura nga zjarret, kryeministri Sébastien Lecornu njoftoi masa për familjet, bizneset dhe administratat lokale të prekura. Paketa përfshin 12 milionë euro ndihmë direkte për Gironde dhe Landes, lehtësime nga taksat mbi pronën dhe kontributet e sigurimeve shoqërore, si dhe fonde për ripyllëzimin. Sipas Lecornu, masat e parashikuara arrijnë në rreth 100 milionë euro.

Por nevojat afatgjata janë shumë më të mëdha. Sophie Panonacle, deputete centriste që përfaqëson zonën e Bassin d’Arcachon, paralajmëroi se Francës i duhen miliarda euro për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike.

Reklamë InterMedika

Presioni mbi buxhetin pritet të rritet edhe më tej. Një raport i porositur nga Ministria franceze e Financave vlerëson se vendit i duhet të reduktojë shpenzimet dhe të rrisë të ardhurat me rreth 125 miliardë euro deri në vitin 2032, për të shmangur rritjen e deficitit në 7% të PBB-së deri në fund të dekadës.

Një nga alternativat që po diskutohet është mobilizimi i kursimeve private. Rreth 50 deputetë po mbështesin një propozim për përdorimin e 50 miliardë eurove të kursimeve për financimin e masave të përshtatjes klimatike, nga ndërtesat më rezistente ndaj temperaturave ekstreme dhe instalimi i kondicionimit në objektet publike, deri te forcimi i mbrojtjes kundër përmbytjeve.

Propozimi mbetet i debatueshëm, pasi një pjesë e këtyre kursimeve përdoret tashmë për financimin e projekteve publike, veçanërisht për strehimin social.

Debati për financimin pritet të intensifikohet në vjeshtë, kur qeveria e Lecornu të paraqesë projektbuxhetin e ri në parlament. Përballë një parlamenti të fragmentuar dhe zgjedhjeve presidenciale që afrohen, gjetja e miliardave për klimën pa rritur ndjeshëm taksat apo deficitin pritet të jetë një nga sfidat kryesore politike dhe ekonomike të Francës.