Shtatë kandidatë për president të Francës u përballën në debatin e parë përpara zgjedhjeve të vitit të ardhshëm, por pa arritur të nxjerrin një fitues të qartë.
Debati u zhvillua në fushën kryesore të Roland-Garros dhe u organizua nga organizata e fuqishme e punëdhënësve francezë MEDEF. Jean-Luc Mélenchon, Marine Tondelier, Raphaël Glucksmann, Gabriel Attal, Edouard Philippe, Bruno Retailleau dhe Marine Le Pen diskutuan kryesisht për ekonominë, borxhin publik dhe të ardhmen e Francës brenda Bashkimit Evropian.
Një nga përplasjet kryesore lidhej me rolin e Francës në Evropë. Edouard Philippe kritikoi marrëveshjen tregtare të arritur nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, me presidentin amerikan Donald Trump, ndërsa kërkoi që Evropa të tregojë më shumë forcë përballë SHBA-së dhe Kinës.
“Duhet t’i bindim partnerët tanë evropianë të flasin gjuhën e fuqisë me Kinën dhe Shtetet e Bashkuara”, deklaroi Philippe, i cili mbështeti gjithashtu krijimin e një tregu më të integruar evropian të kapitaleve.
Raphaël Glucksmann argumentoi se Franca duhet të marrë drejtimin e përpjekjeve për krijimin e një Evrope më autonome strategjikisht dhe më të aftë për të mbrojtur interesat e saj.
Jean-Luc Mélenchon mbajti një qëndrim shumë më kritik ndaj modelit aktual të BE-së. Ai deklaroi se, nëse zgjidhet president, Franca do të kundërshtojë rregullat evropiane në fushën ekonomike dhe tregtare dhe kërkoi rishikimin e traktateve të Unionit.
Marine Le Pen, nga ana tjetër, deklaroi se do të reduktonte me 5 miliardë euro kontributin francez në buxhetin e BE-së.
Një pjesë e rëndësishme e debatit u përqendrua te programi ekonomik i Le Pen, e cila aktualisht kryeson garën presidenciale. Ajo premtoi kursime prej 125 miliardë eurosh, që sipas saj do të realizohen përmes reduktimit të shpenzimeve për emigracionin, shkurtimit të numrit të agjencive shtetërore dhe uljes së kontributit të Francës në BE.
Le Pen konfirmoi gjithashtu synimin për ta rikthyer moshën minimale të pensionit në 62 vjeç për shumicën e punonjësve, duke përmbysur reformën e diskutueshme të pensioneve të miratuar gjatë presidencës së Emmanuel Macron.
Në të njëjtën kohë, ajo propozoi një ndryshim kushtetues që do t’i detyronte qeveritë të mbanin deficitin buxhetor nën një kufi të caktuar, një mekanizëm i ngjashëm me frenimin kushtetues të borxhit në Gjermani.
Borxhi publik francez, i cili ka kaluar 3.5 trilionë euro, ishte një tjetër pikë e fortë përplasjeje. Të gjithë kandidatët pranuan se niveli aktual nuk është i qëndrueshëm, por propozuan zgjidhje shumë të ndryshme.
Philippe dhe Attal u pozicionuan në favor të reduktimit të shpenzimeve publike, ndërsa kundërshtarët e tyre i kritikuan duke kujtuar se borxhi francez është rritur me më shumë se 1 trilion euro që prej ardhjes së Macron në pushtet në vitin 2017.
Mélenchon përsëriti propozimin e tij që Banka Qendrore Evropiane të heqë dorë nga pagesat e interesit për pjesën e borxhit francez që zotëron.
Bruno Retailleau, drejtuesi i Les Républicains, u paraqit me një platformë konservatore dhe pro-biznesit, duke kërkuar një shtet më të vogël dhe më pak ndërhyrës në ekonomi.
Në fund, debati nuk prodhoi një fitues të qartë. Me shtatë kandidatë në skenë dhe dallime të forta për ekonominë, Evropën dhe mënyrën e reduktimit të borxhit, gara presidenciale franceze mbetet e hapur, tetë muaj përpara zgjedhjeve.
