Alpet austriake po thahen, ndryshimet klimatike transformojnë peizazhin shekullor

15 Aug 2026 20:39
Shpërndaje:

Alpet austriake po përballen me pasoja gjithnjë e më të dukshme të ngrohjes globale, ndërsa valët e të nxehtit, thatësira dhe mungesa e reshjeve të shiut dhe dëborës po ndryshojnë me shpejtësi një peizazh të formuar gjatë qindra viteve.

Një nga shembujt më të fundit është gryka Bärenschützklamm, një monument natyror në Austri, ku në fund të korrikut rrjedha e ujit u ndërpre për shkak të mungesës së reshjeve.

Gerhard Jantscher, kryetar i seksionit Mixnitz të Klubit Alpin Austriak, Österreichischer Alpenverein, tha për Euronews se situata është pasojë e drejtpërdrejtë e kushteve të thata që kanë prekur rajonin.

Reklamë Ola

“Deri në fund të korrikut, rrjedha e ujit përmes grykës Bärenschützklamm kishte pushuar për shkak të mungesës së reshjeve”, tha Jantscher.

Burimi kryesor i ujit është përroi Mixnitz, i cili buron në zonën Sommeralm, kalon përmes Teichalm dhe më pas arrin në Bärenschützklamm. I gjithë sistemi varet në masë të madhe nga reshjet natyrore, të cilat përthithen nga zonat malore dhe më pas furnizojnë gradualisht përroin.

Reklamë InterMedika

Sipas Jantscher, për rikthimin e niveleve normale të ujit do të nevojitej të paktën një javë me reshje të vazhdueshme.

Megjithatë, mungesa e ujëvarave nuk e ka zhdukur tërheqjen e Bärenschützklamm. Gryka vazhdon të ofrojë një peizazh spektakolar mes formacioneve shkëmbore dhe pyjeve, ndërsa shtegu kalon nëpër shkallë dhe ura druri të ndërtuara fillimisht më shumë se një shekull më parë.

Zona është shpallur monument natyror që në vitin 1978, por ndryshimet e motit dhe kushtet gjithnjë e më të paqëndrueshme kërkojnë kontrolle të vazhdueshme të shkëmbinjve, pemëve dhe strukturave prej druri.

Pas një aksidenti fatal në vitin 2020, gryka u mbyll për vizitorët dhe qëndroi e tillë deri këtë vit. Gjatë kësaj periudhe u investuan më shumë se 2 milionë euro për të përmirësuar sigurinë e shtigjeve dhe sistemit të kalimit.

Jantscher shpjegoi se puna për masat e reja të sigurisë nisi në vitin 2021 dhe fondet u siguruan falë përpjekjeve të seksionit Mixnitz të Klubit Alpin Austriak, me synimin që gryka të mund të hapej sërish për turistët.

Por sfida tashmë nuk lidhet vetëm me sigurinë e vizitorëve. Ndryshimet klimatike po e bëjnë më të vështirë parashikimin e mënyrës se si do të reagojë terreni në të ardhmen.

Çdo pranverë, ekspertë gjeologë konsultohen për të vlerësuar gjendjen e faqeve shkëmbore, pemëve dhe ujërave. Bärenschützklamm i nënshtrohet gjithashtu çdo vit një kontrolli gjeologjik dhe teknik nga autoritetet përpara se të miratohet hapja për publikun.

Të dhënat e reshjeve tregojnë përmasat e problemit. Përpara se ndikimet e ndryshimeve klimatike të bëheshin kaq të dukshme, zonat malore të Austrisë regjistronin përgjithësisht më shumë se 1 mijë milimetra reshje në vit dhe në shumë vende niveli arrinte mbi 1.500 milimetra.

Tradicionalisht, dimri është periudha më e thatë në Alpet austriake, ndërsa vera sjell më shumë reshje, veçanërisht përmes stuhive të pasdites.

Por këtë vit temperaturat e larta dhe periudhat e gjata pa reshje kanë ndryshuar ndjeshëm situatën.

Sipas GeoSphere Austria, nga 1 janari deri më 30 qershor 2026, reshjet në vend ishin 27% nën mesataren afatgjatë. Në disa pjesë të Austrisë, kushte kaq të thata nuk ishin regjistruar që prej vitit 1885.

Situata në Bärenschützklamm është një tjetër sinjal i ndryshimeve që po përjetojnë Alpet. Rritja e temperaturave, mungesa e dëborës dhe reshjeve, si dhe periudhat më të gjata të thatësirës po ndikojnë jo vetëm në burimet ujore, por edhe në stabilitetin e terrenit dhe në të ardhmen e disa prej atraksioneve natyrore më të njohura të rajonit.