Më shumë se 100 ish-diplomatë të lartë britanikë dhe francezë i kanë bërë thirrje qeverive të Britanisë së Madhe dhe Francës të ndërmarrin masa konkrete ndaj Izraelit, duke e akuzuar qeverinë izraelite se po ndjek politika që, sipas tyre, synojnë “spastrimin etnik” të territoreve palestineze dhe po minojnë mundësinë e krijimit të një shteti të pavarur palestinez.
Apeli i përbashkët është nënshkruar nga 52 ish-diplomatë francezë dhe 50 ish-ambasadorë britanikë, mes të cilëve figura që kanë mbajtur poste të larta diplomatike në Lindjen e Mesme dhe kanë përfaqësuar vendet e tyre në Kombet e Bashkuara.
Në letrën drejtuar presidentit francez Emmanuel Macron dhe kryeministrit britanik Andy Burnham, ish-diplomatët paralajmërojnë se situata ka arritur në një pikë ku deklaratat politike dhe dënimet publike nuk janë më të mjaftueshme.
Sipas tyre, ndërsa qeveritë perëndimore vazhdojnë të shprehin kundërshtime ndaj veprimeve të Izraelit, në terren po krijohen kushte që mund ta bëjnë të pamundur ekzistencën e një shteti palestinez funksional.
Nënshkruesit kërkojnë që Londra dhe Parisi të vendosin kufizime tregtare ndaj Izraelit, të ndalojnë transferimet e armëve dhe forma të caktuara të bashkëpunimit ushtarak, si dhe të vendosin sanksione ndaj individëve dhe kompanive të përfshira në vendbanimet izraelite në territoret palestineze të okupuara.
Ata akuzojnë qeverinë izraelite për shkatërrimin sistematik të bazave territoriale dhe politike mbi të cilat mund të ndërtohej në të ardhmen një shtet palestinez.
Apeli vjen në një moment kur zgjerimi i vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor dhe planet për ndërtime të reja kanë shkaktuar kundërshtime të forta ndërkombëtare. Për ish-diplomatët, vazhdimi i këtyre politikave rrezikon ta bëjë të pakthyeshme ndarjen territoriale të zonave palestineze.
Në letër ngrihen pikëpyetje edhe mbi efektin real të njohjes së shtetit palestinez nga Britania dhe Franca në vitin 2025. Sipas nënshkruesve, njohja diplomatike rrezikon të mbetet vetëm simbolike nëse nuk shoqërohet me masa konkrete për të ruajtur territorin dhe institucionet mbi të cilat një shtet i tillë do të mund të ekzistonte.
Ndërhyrja konsiderohet veçanërisht e pazakontë për shkak të profilit të nënshkruesve. Ish-diplomatët e nivelit të lartë tradicionalisht tregohen të rezervuar në kritikat publike ndaj politikës së jashtme të qeverive që kanë përfaqësuar, ndërsa letra përdor një gjuhë dukshëm më të fortë.
Ata argumentojnë se Britania dhe Franca, si dy fuqi evropiane me peshë diplomatike, anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe vende me marrëdhënie të rëndësishme me Izraelin, kanë mundësi të ushtrojnë presion më të madh.
Në thelb të apelit është paralajmërimi se koha për ruajtjen e perspektivës së zgjidhjes me dy shtete po mbaron. Sipas ish-diplomatëve, pa pasoja ekonomike dhe politike konkrete, dënimet verbale të veprimeve të qeverisë izraelite nuk do të mjaftojnë për të ndryshuar situatën në terren.
Letra shton kështu presionin ndaj Londrës dhe Parisit që të kalojnë nga deklaratat diplomatike te masa konkrete ndaj Izraelit, ndërsa debati evropian mbi luftën në Gaza, vendbanimet në Bregun Perëndimor dhe të ardhmen e një shteti palestinez po bëhet gjithnjë e më i ashpër.
