Një kompani amerikane e naftës po përgatitet të nisë kërkimet për hidrokarbure në një zonë të largët të Grenlandës, pavarësisht se projekti nuk ka marrë ende miratimin përfundimtar nga autoritetet lokale. Zhvillimi ka tërhequr vëmendje edhe për shkak të lidhjeve të kompanisë me persona pranë presidentit amerikan Donald Trump dhe interesit të vazhdueshëm të tij për territorin arktik.
Pajisje dhe materiale të destinuara për operacionet e shpimit janë transportuar ditët e fundit drejt bregut lindor të Grenlandës. Lëvizja ka shkaktuar reagimin e qeverisë lokale, e cila ka bërë të qartë se shkarkimi i pajisjeve nuk ishte autorizuar.
Autoritetet kanë paralajmëruar se çdo aktivitet i mëtejshëm logjistik që lidhet me projektin duhet të njoftohet paraprakisht dhe të marrë miratimet përkatëse.
Pretendime për rezerva me vlerë deri në 1 trilion dollarë
Pas projektit qëndron “Greenland Energy”, një kompani me bazë në Teksas, e themeluar vitin e kaluar.
Kompania ka vendosur në shënjestër rajonin Jameson Land, në lindje të Grenlandës, për të cilin drejtuesit e saj pretendojnë se mund të përmbajë rezerva të konsiderueshme nafte.
Sipas vlerësimeve të kompanisë, potenciali i hidrokarbureve në këtë zonë mund të arrijë një vlerë deri në 1 trilion dollarë. Për të testuar këto pretendime, parashikohet një investim prej rreth 60 milionë dollarësh për shpimin e dy puseve kërkimore.
Megjithatë, përpara se të nisë shpimi, projekti duhet të kapërcejë pengesa të rëndësishme ligjore dhe mjedisore.
Grenlanda ka pezulluar licencat e reja që prej vitit 2021
Çështja bëhet edhe më e ndërlikuar për shkak të politikës së Grenlandës ndaj kërkimeve për naftë.
Qeveria e territorit arktik vendosi në vitin 2021 të ndalonte dhënien e licencave të reja për kërkimin e naftës dhe gazit, duke e argumentuar vendimin me shqetësimet për klimën dhe mbrojtjen e mjedisit.
Zona ku kompania amerikane synon të kryejë kërkimet ndodhet gjithashtu brenda një territori të mbrojtur sipas Konventës Ramsar për ligatinat me rëndësi ndërkombëtare.
Megjithatë, situata juridike komplikohet nga fakti se kompania britanike “80 Mile” kishte siguruar më herët të drejta kërkimi në zonë.
Pikërisht statusi i këtyre të drejtave dhe kufizimet e mëvonshme mjedisore pritet të jenë ndër çështjet kryesore që autoritetet duhet të shqyrtojnë përpara se të vendosin për të ardhmen e projektit.
Projekti në mes të interesit të Trump për Grenlandën
Përpjekja për kërkimin e naftës vjen në një moment politik veçanërisht delikat.
Presidenti Donald Trump ka shprehur vazhdimisht interes për forcimin e pranisë dhe ndikimit amerikan në Grenlandë, territor gjysmëautonom që është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës.
Vetëm dy ditë pas paralajmërimit të autoriteteve lokale ndaj kompanisë, Trump publikoi në platformën Truth Social një fotomontazh ku shfaqej mbi një fshat të Grenlandës, duke rikthyer vëmendjen te ambiciet e tij për ishullin.
Interesi amerikan për Grenlandën lidhet jo vetëm me pozicionin e saj strategjik në Arktik, por edhe me burimet e konsiderueshme natyrore që besohet se ndodhen në territorin e saj.
Nga “Dr. Phil” te projekti amerikan “Golden Dome”
Vëmendje kanë tërhequr edhe personazhet e përfshira në projekt.
Kompania ka angazhuar Phil McGraw, i njohur gjerësisht si “Dr. Phil”, për realizimin e një serie dokumentarësh që do të ndjekin zhvillimin e projektit.
Në drejtimin e kompanisë është përfshirë gjithashtu një veteran i Marinës amerikane me lidhje me “Golden Dome”, projektin amerikan të mbrojtjes raketore.
Përfshirja e këtyre figurave, së bashku me interesin e administratës Trump për Grenlandën, i ka dhënë projektit një dimension që shkon përtej një investimi të zakonshëm energjetik.
Autoritetet përballë një vendimi të ndjeshëm
Qeveria e Grenlandës ndodhet tashmë përballë një çështjeje që ndërthur interesat ekonomike, mbrojtjen e mjedisit dhe presionin gjeopolitik në rritje në Arktik.
Nga njëra anë qëndron perspektiva e zbulimit të rezervave të mëdha të hidrokarbureve dhe investimeve që mund të shoqërojnë shfrytëzimin e tyre. Nga ana tjetër janë politika e Grenlandës kundër kërkimeve të reja për naftë dhe detyrimet për mbrojtjen e një zone me rëndësi të veçantë mjedisore.
Një refuzim i projektit mund të marrë gjithashtu dimension politik në marrëdhëniet me Uashingtonin, në një periudhë kur administrata Trump po tregon interes të shtuar për të zgjeruar ndikimin amerikan mbi ishullin strategjik.
Për momentin, megjithatë, pajisjet mund të kenë mbërritur në Grenlandë, por drita jeshile për nisjen e shpimeve ende mungon.
