Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka ndërmarrë një tjetër përpjekje për të kufizuar të drejtën kushtetuese të shtetësisë automatike për personat e lindur në territorin amerikan, vetëm pak javë pasi Gjykata Supreme rrëzoi nismën e tij të mëparshme për ndryshimin e këtij parimi.
Trump nënshkroi të enjten dy urdhra ekzekutivë që synojnë të zgjerojnë kategoritë e fëmijëve që nuk do të përfitojnë automatikisht shtetësinë amerikane dhe të frenojnë praktikën e njohur si “birth tourism”, ku persona udhëtojnë në SHBA me qëllim që fëmija i tyre të lindë atje dhe të marrë shtetësinë amerikane.
Prej vitesh, Trump ka kërkuar ndryshimin e parimit të “birthright citizenship”, i cili bazohet në Amendamentin e 14-të të Kushtetutës së SHBA-së dhe garanton shtetësinë për pothuajse të gjithë personat e lindur në territorin amerikan.
Duke komentuar vendimin e fundit të Gjykatës Supreme, presidenti amerikan e cilësoi atë si “shumë të pafavorshëm” dhe u shpreh se administrata e tij do të vazhdojë përpjekjet për të ndryshuar rregullat ekzistuese.
“Do të bëjmë rregullime sepse është shumë e padrejtë”, deklaroi Trump para gazetarëve.
Njëri prej urdhrave zgjeron përjashtimet nga shtetësia automatike për fëmijët e lindur në SHBA. Sipas administratës, në këto kategori mund të përfshihen fëmijët e prindërve të lidhur me organizata të huaja të shpallura terroriste, personat që veprojnë në emër të qeverive të huaja, si dhe raste të tjera të përcaktuara nga ligji federal.
Administrata synon gjithashtu të përfshijë në këto kufizime fëmijët e punonjësve të huaj të qeverive, personat e lindur në territore ku shtetësia nuk jepet automatikisht sipas ligjit federal, si dhe rastet kur prindërit kanë përdorur mashtrim për të përfituar shtetësi ose përfitime të tjera ligjore.
Urdhri i dytë fokusohet te fenomeni i “birth tourism”, ku gra shtatzëna udhëtojnë drejt SHBA-së për të lindur, me qëllim që fëmija të fitojë automatikisht shtetësinë amerikane.
Trump pretendoi se kjo praktikë është përdorur nga “qindra mijëra” persona, megjithëse nuk paraqiti prova për këtë shifër.
Sipas Institutit të Politikave të Migracionit, numri i rasteve të lidhura me “birth tourism” vlerësohet mes 22 mijë dhe 26 mijë lindjeve në vit. Ndërkohë, të dhënat zyrtare tregojnë se gjatë vitit 2024 janë regjistruar rreth 9.600 lindje nga nëna me adresa jashtë Shteteve të Bashkuara, më pak se 1% e të gjitha lindjeve vjetore në vend.
Administrata amerikane ka urdhëruar gjithashtu agjencitë federale të intensifikojnë masat kundër operatorëve që organizojnë udhëtime të tilla.
Urdhrat e rinj pritet të përballen sërish me sfida ligjore. Më 30 qershor, Gjykata Supreme rrëzoi urdhrin e parë të Trump që synonte t’u hiqte automatikisht shtetësinë fëmijëve të lindur në SHBA nga prindër pa dokumente ose me viza të përkohshme.
Administrata Trump po përpiqet tani të testojë kufijtë e atij vendimi përmes zgjerimit të kategorive të personave që, sipas saj, nuk mbulohen nga garancitë e Amendamentit të 14-të.
Organizata amerikane për të drejtat civile ACLU reagoi menjëherë kundër masës së re, duke e cilësuar atë antikushtetuese.
“Gjykata Supreme e ka sqaruar tashmë këtë çështje: shtetësia në lindje garantohet nga Kushtetuta. Asnjë urdhër ekzekutiv nuk mund ta ndryshojë atë”, deklaroi Cody Wofsy, avokat në projektin për të drejtat e emigrantëve pranë ACLU-së.
