Organizata Botërore Meteorologjike (WMO), agjenci e OKB-së, paralajmëron se El Niño mund të vazhdojë të ndikojë në modelet globale të motit të paktën deri në shkurt të vitit 2027, duke shtuar rrezikun për thatësira, përmbytje, zjarre dhe temperatura ekstreme në pjesë të ndryshme të botës.
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, deklaroi se bota ndodhet tashmë në një “zonë rreziku të motit ekstrem”, ndërsa pasojat e fenomenit kanë nisur të shfaqen në disa rajone.
El Niño zhvillohet në Oqeanin Paqësor kur ujërat e ngrohta zhvendosen drejt lindjes, duke ndikuar më pas në qarkullimin atmosferik dhe shpërndarjen e reshjeve në nivel global. Në zonat kryesore të monitorimit në Paqësorin tropikal, temperaturat e sipërfaqes së detit janë aktualisht më shumë se 2 gradë Celsius mbi mesataren.
Parashikimet tregojnë se kjo diferencë mund t’i afrohet 4 gradëve Celsius gjatë muajve të ardhshëm. Nëse ky skenar realizohet, El Niño aktual mund të renditet ndër episodet më të fuqishme që prej fillimit të matjeve moderne rreth vitit 1950.
Situata paraqitet edhe më e pazakontë nën sipërfaqen e oqeanit, ku në disa zona temperaturat janë më shumë se 8 gradë Celsius mbi mesataren.
Një prej pasojave kryesore pritet të jetë ndryshimi i modeleve të reshjeve. Zona të mëdha të Azisë Juglindore, Amerikës Qendrore dhe pjesëve veriore të Amerikës së Jugut mund të përballen me kushte më të thata se zakonisht, duke shtuar rrezikun e thatësirave, zjarreve në pyje dhe problemeve me furnizimin me ujë.
Në Indonezi, zjarret kanë përfshirë tashmë më shumë se 107 mijë hektarë tokë gjatë sezonit të thatë. Autoritetet kanë intensifikuar operacionet për shuarjen e tyre, ndërsa në disa zona është përdorur edhe stimulimi artificial i reshjeve.
Pasojat mund të prekin edhe tregtinë dhe transportin ndërkombëtar. Në Kanalin e Panamasë pritet të reduktohet numri i anijeve që mund të kalojnë për shkak të reshjeve më të pakta dhe rënies së niveleve të ujit.
Megjithatë, ndikimi i El Niño-s nuk pritet të jetë i njëjtë në të gjithë botën. Ndërsa disa rajone përballen me thatësirë, në të tjera parashikohen reshje më intensive dhe stuhi më të fuqishme.
Kina pret një sezon me aktivitet të lartë të tajfunëve, ndërsa në pjesë të Afrikës Lindore, Brazilit jugor dhe SHBA-së jugore parashikohen kushte më të lagështa se normalja. Kjo mund të shtojë rrezikun e përmbytjeve, rrëshqitjeve të dheut dhe dëmtimeve të infrastrukturës.
Peruja dhe Ekuadori po monitorojnë gjithashtu me shqetësim zhvillimet, pasi reshjet intensive mund të shkaktojnë përmbytje të menjëhershme dhe rrëshqitje dheu, veçanërisht në zonat urbane me sisteme të pamjaftueshme kullimi.
Shqetësime ka edhe në Australi, ku temperaturat e larta të detit kanë shkaktuar tashmë dëme në ekosistemet detare. Ekspertët paralajmërojnë për valë të tjera të nxehtësisë detare, veçanërisht në jug të vendit dhe në Tasmani. Në episode të mëparshme janë regjistruar ngordhje masive të peshqve, probleme me ushqimin e pinguinëve, shtim i algave dhe rritje e numrit të kandilëve të detit.
Autoritetet australiane kanë forcuar sistemet e paralajmërimit të hershëm për t’u dhënë më shumë kohë komuniteteve dhe sektorëve të rrezikuar që të përgatiten.
Ekspertët theksojnë se El Niño është një fenomen natyror dhe nuk shkaktohet nga ndryshimet klimatike. Megjithatë, ngrohja globale mund të përforcojë pasojat e fenomeneve ekstreme të motit.
“Jemi shumë të shqetësuar, por ky shqetësim duhet të përkthehet në gatishmëri dhe jo në alarm”, deklaroi eksperti për rezistencën ndaj klimës, Miguel Aréstegui.
Përballë rreziqeve, WMO ka nisur një mobilizim ndërkombëtar për të shpërndarë parashikime dhe paralajmërime për motin ekstrem në sa më shumë komunitete, me synimin për të kufizuar pasojat dhe për të rritur nivelin e përgatitjes.
