Kryeministrja italiane Giorgia Meloni është pranë vendosjes së një rekordi historik, duke u bërë kryeministrja me qëndrimin më të gjatë të pandërprerë në detyrë në historinë e Republikës Italiane.
Në një intervistë për prestigjiozen amerikane “New York Times”, Meloni ka reflektuar mbi rrugëtimin e saj të pazakontë politik, nga një aktiviste adoleshente e së djathtës italiane me rrënjë post-fashiste, deri në gruan e parë që drejton qeverinë e Italisë dhe një prej figurave me ndikim në politikën europiane.
Meloni u përfshi në politikë që në moshën 15-vjeçare, kur iu bashkua lëvizjes rinore të së djathtës italiane. Karriera e saj politike avancoi me shpejtësi dhe ajo u bë deputete, nënkryetare e Dhomës së Deputetëve dhe më pas, në moshën 31-vjeçare, ministrja më e re në historinë e Republikës Italiane.
Në vitin 2012, Meloni bashkëthemeloi partinë Vëllezërit e Italisë. Për vite me radhë ajo mbeti një forcë relativisht e vogël në skenën politike, por Meloni vazhdoi të ndërtonte profilin e saj përmes qëndrimeve të forta mbi emigracionin, identitetin kombëtar, familjen dhe sovranitetin.
Dhjetë vjet më vonë, zgjedhjet e vitit 2022 e çuan atë në krye të qeverisë, duke e bërë gruan e parë që merr postin e kryeministres në Itali.
Ardhja e saj në pushtet shkaktoi fillimisht shqetësime për drejtimin që mund të merrte Italia, veçanërisht për shkak të rrënjëve post-fashiste të partisë së saj dhe qëndrimeve të mëparshme euroskeptike. Meloni është përballur vazhdimisht me pyetje mbi raportin e saj me trashëgiminë e Benito Mussolinit. Ajo ka dënuar diktaturat dhe ligjet racore të periudhës fashiste, megjithëse marrëdhënia e së djathtës italiane me të kaluarën fashiste vazhdon të jetë një nga temat më të debatueshme në vend.
Por pasi mori drejtimin e qeverisë, Meloni zgjodhi një linjë dukshëm më pragmatike nga ajo që shumë prej kundërshtarëve të saj kishin parashikuar.
Italia ka ruajtur angazhimin e saj ndaj NATO-s, ka vazhduar mbështetjen për Ukrainën dhe nuk ka hyrë në një përplasje të drejtpërdrejtë me institucionet e Bashkimit Europian. Qeveria e saj ka shfrytëzuar fondet europiane dhe ka ndjekur një politikë relativisht të kujdesshme për financat publike.
Në të njëjtën kohë, Meloni nuk ka hequr dorë nga disa prej temave që e ngritën politikisht. Migracioni vazhdon të jetë një prej çështjeve kryesore të qeverisë së saj, me Romën që kërkon forcimin e kontrolleve kufitare dhe frenimin e emigracionit të paligjshëm.
Në këtë kuadër është përfshirë edhe marrëveshja mes Italisë dhe Shqipërisë për qendrat e emigrantëve dhe azilkërkuesve. Projekti është përballur me pengesa ligjore, kritika dhe debate mbi kostot, por Meloni ka vazhduar ta mbrojë si një model të ri për mënyrën se si Europa mund të menaxhojë flukset migratore.
Në të njëjtën kohë, qeveria italiane ka miratuar qindra mijëra leje për punëtorë të huaj, duke reflektuar një tjetër realitet me të cilin përballet Italia: plakjen e popullsisë dhe mungesën e fuqisë punëtore në sektorë të ndryshëm të ekonomisë.
Edhe në politikën e jashtme, Meloni është përpjekur të forcojë peshën e Romës. Ambicia e saj është që Italia të mos perceptohet thjesht si një vend që ndjek Francën dhe Gjermaninë, por si një prej aktorëve që përcaktojnë drejtimin politik të Europës.
Marrëdhënia e saj me presidentin amerikan Donald Trump është një tjetër shembull i pragmatizmit të saj. Edhe pse të dy ndajnë një sërë qëndrimesh konservatore, veçanërisht për emigracionin dhe çështjet kulturore, Meloni ka kundërshtuar disa prej pozicioneve të Trump dhe ka këmbëngulur në mbrojtjen e interesave italiane dhe europiane.
Megjithatë, sfida më e madhe për qeverinë e saj vazhdon të mbetet ekonomia. Italia ka një borxh të lartë publik, rritje ekonomike të dobët, probleme me pagat dhe presion në rritje mbi sistemin shëndetësor.
Qeveria Meloni ka arritur të ulë deficitin buxhetor dhe të ruajë një disiplinë fiskale më të madhe nga sa kishin parashikuar kritikët e saj. Opozita, nga ana tjetër, argumenton se stabiliteti politik nuk është i mjaftueshëm nëse nuk shoqërohet me përmirësime konkrete në ekonominë dhe standardin e jetesës së qytetarëve.
Pavarësisht kritikave, Meloni ka arritur të ruajë një mbështetje relativisht të fortë, ndërsa opozita e majtë vazhdon të jetë e fragmentuar dhe nuk ka arritur të krijojë një alternativë të bashkuar ndaj saj.
Pikërisht stabiliteti mund të rezultojë një prej trashëgimive më të rëndësishme të mandatit të saj. Italia është njohur prej dekadash për qeveritë jetëshkurtra, koalicionet e brishta dhe ndryshimet e shpeshta në drejtimin e ekzekutivit. Meloni, në të kundërt, ka arritur ta mbajë koalicionin e saj në pushtet dhe tashmë po i afrohet një rekordi historik për kohëzgjatjen e pandërprerë të një qeverie.
Ndikimi i saj ndërkohë po shkon përtej kufijve italianë. Termi “melonizim” po përdoret gjithnjë e më shumë për të përshkruar mënyrën se si një forcë me origjinë në të djathtën radikale mund të zhvendoset drejt qendrës së pushtetit, duke kombinuar nacionalizmin dhe konservatorizmin me pragmatizmin institucional.
Modeli i saj po ndiqet me vëmendje edhe në Francë, Gjermani dhe vende të tjera europiane, ku partitë nacionaliste dhe të djathta kanë rritur ndjeshëm mbështetjen.
Nga një aktiviste 15-vjeçare e së djathtës italiane në gruan e parë që drejton qeverinë e vendit, Giorgia Meloni tashmë ka siguruar një vend në historinë politike të Italisë. Nëse arrin të ruajë stabilitetin e qeverisë dhe ndikimin e saj në Europë, mandati i saj mund të shndërrohet jo vetëm në një rekord jetëgjatësie politike, por edhe në një model që mund të ndikojë në drejtimin e së djathtës europiane gjatë viteve të ardhshme.
