Britania e Madhe, Australia dhe Kanadaja kanë dënuar ashpër vendimin e Izraelit për të mos hapur një hetim penal lidhur me sulmin e vitit 2024 ndaj një autokolone të organizatës humanitare World Central Kitchen në Gaza, ku humbën jetën shtatë punonjës të ndihmës.
Në një deklaratë të përbashkët të premten, tre qeveritë e cilësuan vendimin izraelit si “të turpshëm”, duke kritikuar gjithashtu faktin që ai u bë publik në Ditën Botërore Humanitare.
“Njoftimi i këtij vendimi në Ditën Botërore Humanitare ishte veçanërisht skandaloz”, thuhet në deklaratë.
Britania, Australia dhe Kanadaja theksuan se për më shumë se dy vjet i kanë kërkuar Izraelit të hetojë plotësisht sulmin dhe të sigurojë që personat përgjegjës të japin llogari.
“Ky vendim është shumë pak dhe shumë vonë. Viktimat e këtij incidenti dhe familjet e tyre meritojnë drejtësi dhe llogaridhënie dhe ne do të vazhdojmë të kërkojmë përgjigje në emër të tyre”, deklaruan tre qeveritë.
Presioni diplomatik ndaj Izraelit është shtuar edhe nga Polonia. Varshava thirri të enjten në mbrëmje ambasadorin izraelit, pasi mes shtatë viktimave të sulmit ishte edhe punonjësi polak i ndihmave Damian Soból.
Ministria e Jashtme polake deklaroi se “nuk pranon shmangien e përgjegjësisë ligjore dhe morale nga autorët”, ndërsa kujtoi se prokurorët në Przemyśl vazhdojnë hetimet për ngjarjen.
Polonia i ka kërkuar gjithashtu Izraelit të dorëzojë “të gjitha sqarimet dhe materialet e nevojshme” të kërkuara nga hetuesit polakë.
Sulmi ndodhi më 1 prill 2024, kur dronët izraelitë goditën autokolonën e World Central Kitchen ndërsa ajo po shpërndante ushqime për civilët në Gaza. Shtatë punonjës humanitarë u vranë: tre shtetas britanikë, një australian, polaku Damian Soból, një person me shtetësi të dyfishtë amerikano-kanadeze dhe një palestinez.
Në atë kohë, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit e cilësuan sulmin si një “gabim serioz” dhe dështim, duke premtuar një shqyrtim të plotë të rrethanave.
Megjithatë, këtë javë ushtria izraelite vendosi ta mbyllë çështjen pa hapur hetim penal.
Sipas IDF-së, nga shqyrtimi i rastit u arrit në përfundimin se “nuk ekziston dyshim i arsyeshëm për sjellje kriminale që do të justifikonte hapjen e një hetimi penal ose marrjen e masave të tjera ndaj personave të përfshirë në incident”.
Vendimi ka shkaktuar reagim veçanërisht të fortë në Poloni. Ministri i Jashtëm, Radosław Sikorski, paralajmëroi se mungesa e llogaridhënies për veprimet e ushtrisë izraelite po dëmton mbështetjen ndaj Izraelit edhe në vendet që tradicionalisht kanë mbajtur qëndrime miqësore ndaj tij.
“Partneriteti kërkon respekt të ndërsjellë”, deklaroi Sikorski, duke shtuar se katastrofa humanitare në Gaza dhe mungesa e përgjegjësisë për atë që ai e cilësoi si “përdorim të tepruar të forcës” nga ushtria izraelite po minojnë mbështetjen publike për Izraelin edhe në vendet pro-izraelite.
Sulmi ndaj autokolonës së World Central Kitchen shkaktoi reagime të forta ndërkombëtare që në vitin 2024, ndërsa vendimi për të mos vijuar me një hetim penal ka rikthyer presionin ndaj Izraelit për llogaridhënie mbi mënyrën se si zhvillon operacionet ushtarake në Gaza.
