Deklaratat e ish-kryeministrit italian Giuseppe Conte mbi ndihmën ushtarake për Ukrainën kanë shkaktuar tensione të forta në kampin e qendrës së majtë, duke nxjerrë në pah ndarjet e thella politike vetëm pak muaj para zgjedhjeve të përgjithshme në Itali.
Conte, lider i Lëvizjes 5 Yjet (Movimento 5 Stelle), vuri në dyshim vazhdimin e furnizimit me armë për Ukrainën në rast se e majta fiton zgjedhjet e ardhshme, duke argumentuar se vendi duhet të kalojë nga mbështetja ushtarake te diplomacia dhe negociatat për t’i dhënë fund luftës.
Në një intervistë për gazetën italiane La Stampa, ai kujtoi se partia e tij mbështeti fillimisht ndihmën ushtarake për Kievin për shkak të epërsisë së qartë ushtarake të Rusisë në fillim të konfliktit. Sipas tij, situata ka ndryshuar ndjeshëm.
“Ne e mbështetëm ndihmën ushtarake sepse ekzistonte një pabarazi e madhe ushtarake me Rusinë. Sot Ukraina ka një arsenal ushtarak shumë të pajisur. Për këtë arsye do të vazhdojmë të abstenojmë në votimet për dërgesa të reja armësh dhe do të kërkojmë një zhvendosje drejt negociatave”, deklaroi Conte.
Lideri i 5 Yjeve propozoi që një vendim kaq i rëndësishëm të mos merret vetëm nga partitë politike, por të vendoset përmes zgjedhjeve paraprake të koalicionit të majtë, ku votuesit do të zgjedhin edhe kandidatin për kryeministër.
“Do ta zgjidhim këtë nyje me zgjedhjet paraprake. Le t’i lëmë italianët të vendosin”, u shpreh ai.
Conte theksoi se objektivi kryesor duhet të jetë arritja e një zgjidhjeje të negociuar të konfliktit, përmes dialogut si me presidentin ukrainas Volodymyr Zelenskyy, ashtu edhe me presidentin rus Vladimir Putin.
“Nëse Putin nuk dëshiron të negociojë, atëherë le të ulemi dhe të flasim. Të shohim çfarë ndodh”, tha ai, duke shtuar se çdo marrëveshje paqeje duhet të garantojë interesat dhe sigurinë e Ukrainës.
Ai kundërshton gjithashtu rritjen e buxhetit të mbrojtjes, një nga angazhimet kryesore të qeverisë së kryeministres Giorgia Meloni për të përmbushur objektivin e ri të NATO-s për shpenzimet ushtarake.
Deklaratat e Conte u kundërshtuan menjëherë nga Partia Demokratike (PD), forca më e madhe e qendrës së majtë dhe aleate potenciale e 5 Yjeve në zgjedhjet e ardhshme.
Liderja e PD-së, Elly Schlein, hodhi poshtë idenë që politika ndaj Ukrainës të vendoset përmes zgjedhjeve paraprake.
“Nuk funksionon kështu. Fillimisht hartohet programi i përbashkët i gjithë koalicionit dhe më pas zhvillohen zgjedhjet paraprake, sepse kush i fiton ato duhet të përfaqësojë të gjithë aleancën dhe jo vetëm partinë e vet”, deklaroi Schlein, e cila pritet të garojë me Conten për drejtimin e koalicionit të qendrës së majtë.
Edhe Lorenzo Guerini, ish-ministër i Mbrojtjes dhe një nga figurat kryesore të Partisë Demokratike, paralajmëroi se qëndrimi i Conte mund të rrezikojë unitetin e opozitës.
“Nëse ai e përçan koalicionin e gjerë, përgjegjësia do të jetë e tij. Ne mbështesim Ukrainën edhe përmes dërgimit të armëve. Partia Demokratike do të vazhdojë të qëndrojë në krah të Kievit”, deklaroi Guerini.
Sipas tij, mbështetja ushtarake për Ukrainën është një çështje “e panegociueshme”.
Përplasja u shfrytëzua menjëherë edhe nga qeveria e djathtë e Giorgia Melonit.
Zëvendëskryeministri dhe ministri i Jashtëm Antonio Tajani deklaroi se Conte është i lirë të mbajë anën e Rusisë, duke sfiduar njëkohësisht Partinë Demokratike të sqarojë pozicionin e saj.
“Conte është i lirë të rreshtohet me Rusinë, agresorin. Ndoshta duhet të pyesë aleatin e tij, Partinë Demokratike, nëse janë dakord. E majta italiane duhet t’u tregojë qytetarëve nëse është në krah të popullit ukrainas apo të Putinit, nëse mbështet demokracinë apo diktaturat”, u shpreh Tajani.
Megjithatë, çështja e Ukrainës nuk përçan vetëm opozitën. Edhe brenda koalicionit qeverisës të Melonit ekzistojnë dallime, pasi partia Lega e Matteo Salvinit ka shfaqur rezerva ndaj ndihmës ushtarake për Ukrainën dhe kundërshton gjithashtu rritjen e shpenzimeve për mbrojtjen.
Sondazhet tregojnë se gara elektorale pritet të jetë shumë e ngushtë. Sipas mesatares së sondazheve, koalicioni i qendrës së majtë dhe blloku i djathtë i udhëhequr nga Giorgia Meloni gëzojnë mbështetje pothuajse të barabartë, ndërsa zgjedhjet mund të mbahen që në pranverën e vitit të ardhshëm.
Nëse Meloni nuk siguron shumicën për të formuar qeverinë e re, ajo mund të kërkojë mbështetjen e partisë së ekstremit të djathtë “National Future”, të drejtuar nga ish-gjenerali Roberto Vannacci. Edhe kjo forcë politike, megjithatë, kundërshton vazhdimin e ndihmës ushtarake për Ukrainën.
Opinioni publik italian mbetet ndër më skeptikët në Evropën Perëndimore ndaj mbështetjes për Kievin. Një sondazh i YouGov i zhvilluar këtë vit tregoi se vetëm 32% e italianëve e konsiderojnë të rëndësishme fitoren e Ukrainës ndaj Rusisë, niveli më i ulët mes vendeve kryesore të Evropës Perëndimore.
Edhe kontributi ushtarak i Italisë për Ukrainën mbetet relativisht i kufizuar. Sipas të dhënave të Institutit Kiel, ndihma ushtarake italiane përfaqëson rreth 0.17% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, një nga përqindjet më të ulëta mes vendeve evropiane që mbështesin Kievin.
