Bashkimi Evropian po ndjek një strategji të re në përballjen me Presidentin amerikan Donald Trump, duke shmangur përplasjet publike dhe kundërmasat e menjëhershme, pavarësisht kërcënimeve të reja me tarifa dhe hetime tregtare nga Uashingtoni.
Në vend të reagimeve të forta që karakterizuan vitin e kaluar, Brukseli po zgjedh dialogun dhe proceset teknike, me synimin për të fituar kohë dhe për të mos i dhënë Trumpit avantazhin politik që kërkon përmes konfrontimeve publike.
Këto zhvillime vijnë pasi Trump kërcënoi se do të nisë “menjëherë” një hetim tregtar ndaj Bashkimit Evropian, si reagim ndaj gjobës prej 1 miliard dollarësh që Komisioni Evropian vendosi ndaj Google. Kjo lëvizje u shtohet tarifave të reja të vendosura ndaj BE-së dhe partnerëve të tjerë tregtarë, si edhe presionit të vazhdueshëm të administratës amerikane mbi politikat evropiane të çmimeve të barnave.
Megjithatë, ndryshe nga më parë, institucionet evropiane nuk kanë reaguar me alarm. Sipas zyrtarëve dhe analistëve, BE-ja tashmë e konsideron veten më pak të ekspozuar ndaj taktikave të presionit të Trumpit.
Eurodeputeti gjerman Bernd Lange, kryetar i Komisionit për Tregtinë Ndërkombëtare në Parlamentin Evropian, tha se strategjia e Komisionit Evropian është të shmangë çdo veprim që mund të perceptohet si përshkallëzim.
“Është një strategji për të fituar kohë përmes dialogut. Komisioni po largohet nga çdo gjë që mund të shihet si juridikisht detyruese dhe po fokusohet te forumet e dialogut, konsultimet dhe fushat ku bashkëpunimi është i mundur”, deklaroi ai.
Nga përplasja te dialogu
Vitin e kaluar, marrëdhëniet tregtare mes SHBA-së dhe BE-së u tensionuan ndjeshëm, pasi Trump kërcënoi me tarifa që në disa raste arrinin deri në 50 për qind.
Pas muajsh negociatash, palët arritën një armëpushim tregtar gjatë takimit në resortin Turnberry në Skoci. Si pjesë e marrëveshjes, Bashkimi Evropian miratoi në qershor legjislacion që lejon hyrjen pa tarifa në tregun evropian të një sërë mallrash industrialë dhe bujqësorë amerikanë.
Një zyrtar i Zyrës së Përfaqësuesit Tregtar të SHBA-së (USTR) deklaroi se BE-ja ka zbatuar angazhimet kryesore të marrëveshjes.
“BE-ja ka zbatuar ulje të rëndësishme tarifash për eksportet amerikane dhe ka marrë angazhime konkrete edhe për çështje të tjera rregullatore. Bisedimet teknike tani do të fokusohen në zbatimin e pjesës së mbetur të marrëveshjes”, tha ai.
Megjithatë, ligji i miratuar nga Bashkimi Evropian përfshin edhe mekanizma mbrojtës në rast se administrata Trump ndërmerr masa të reja kundër bllokut.
Kërcënime të reja
Vetëm pak javë pas hyrjes në fuqi të marrëveshjes, Trump kërcënoi me një hetim të ri tregtar pas gjobës rekord ndaj Google.
Edhe pse tarifa 10% që SHBA vendosi më 23 korrik nuk bie ndesh me marrëveshjen e Turnberry-t, e cila lejon tarifa deri në 15% për shumicën e produkteve evropiane, hetimi i mundshëm mbi rregullat digjitale të BE-së mund të çojë në tarifa të reja.
Sipas USTR-së, hetimi pritet të nisë së shpejti dhe mund t’i hapë rrugë vendosjes së masave të tjera ndaj importeve evropiane.
Njëkohësisht, Përfaqësuesi amerikan për Tregtinë, Jamieson Greer, po zhvillon një hetim të veçantë mbi politikat gjermane të çmimeve të barnave dhe ka lënë të kuptohet se hetime të ngjashme mund të shtrihen edhe në vende të tjera evropiane, si Franca dhe Italia.
Megjithatë, sipas zyrtarëve evropianë, këto procedura pritet të zgjasin të paktën një vit, çka i jep Brukselit kohë për të negociuar.
Evropa beson se koha është në favor të saj
Analistët vlerësojnë se Bashkimi Evropian po llogarit edhe zhvillimet politike në SHBA.
Jeromin Zettelmeyer, drejtues i institutit Bruegel dhe ish-zyrtar i Fondit Monetar Ndërkombëtar, tha se pozicioni politik i Trumpit nuk është më aq i fortë sa në fillim të mandatit.
“Sot Trump nuk duket më politikisht i paprekshëm. Rënia në sondazhe para zgjedhjeve të mesmandatit, polemikat për konfliktin me Iranin dhe pengesat ligjore në Gjykatën Supreme kanë ekspozuar dobësitë e tij”, tha ai.
Sipas tij, faza e re e konfliktit tregtar prek çështje që Bashkimi Evropian i konsideron thelbësore për sovranitetin e tij, si politika fiskale, sistemi shëndetësor dhe konkurrenca në tregun digjital.
Kontaktet me Uashingtonin vazhdojnë
Pavarësisht tensioneve, Komisioni Evropian po ruan kanalet e komunikimit me administratën amerikane.
Në fillim të korrikut, zyrtarë nga drejtoritë e Tregtisë dhe Teknologjisë së Komisionit zhvilluan bisedime në Uashington, të cilat Brukseli i përshkroi si një “dialog mbi dialogun”.
Komisioni synon organizimin e një takimi politik të nivelit të lartë me SHBA-në gjatë vjeshtës, ndërsa deri atëherë do të vazhdojnë raundet teknike të negociatave.
Edhe pas kërcënimit të Trumpit për hetim lidhur me gjobën ndaj Google, zëdhënësi i Komisionit Evropian, Olof Gill, deklaroi se përgjigjja e BE-së do të jetë vazhdimi i kontakteve në nivel teknik, duke shmangur përplasjet politike.
Megjithatë, sipas burimeve të njohura me situatën, Brukseli pret që SHBA të nisë një hetim sipas Seksionit 301 të ligjit amerikan të tregtisë, instrument që administrata Trump e ka përdorur edhe më parë për vendosjen e tarifave.
Pavarësisht strategjisë së kujdesshme, zyrtarët evropianë pranojnë se suksesi i saj varet nga një faktor i paparashikueshëm: vetë Donald Trump.
“Nuk mund ta ulim vigjilencën. Trump mund të ndryshojë kurs në çdo moment. Ai fokusohet te reagimi i tregjeve ndaj politikave të tij, jo te mënyra se si sillet Bashkimi Evropian”, tha një zyrtar i Komisionit Evropian.
