Lufta me Iranin po ushtron presion të madh mbi kapacitetet ushtarake të Shteteve të Bashkuara, duke e detyruar Pentagonin të zhvendosë forca dhe sisteme të rëndësishme drejt Lindjes së Mesme dhe duke ngritur pikëpyetje mes aleatëve nëse Uashingtoni mund të ruajë të njëjtën fuqi parandaluese në Europë dhe Azi.
Për të përqendruar burimet në Lindjen e Mesme, Pentagoni ka tërhequr sisteme të rëndësishme të mbrojtjes ajrore dhe aeroplanmbajtësen e fundit amerikane që ndodhej në Paqësor. SHBA-ja ka reduktuar ndjeshëm gjithashtu misionet detare në Detin e Kinës Jugore, të zhvilluara për të frenuar ambiciet territoriale të Pekinit, ndërsa në Europë janë kufizuar rotacionet e avionëve luftarakë që kontribuojnë në mbrojtjen e kufijve të NATO-s me Rusinë.
Sipas ish-zyrtarëve të mbrojtjes dhe personave të njohur me planifikimin e Pentagonit, reduktimi i dukshëm i pranisë amerikane në Paqësor dhe Europë, i kombinuar me qasjen më pajtuese të presidentit Donald Trump ndaj kundërshtarëve tradicionalë si Rusia dhe Koreja e Veriut, po ndikon në perceptimin mbi fuqinë dhe ndikimin global të SHBA-së.
“Pyetja e qartë, të cilën askush nuk duket se dëshiron t’ia bëjë me shumë këmbëngulje administratës tani, është: A kemi ende një parandalim të besueshëm? Duke parë se ku janë burimet, ekziston një boshllëk mjaft i madh”, deklaroi një ish-zyrtar amerikan i mbrojtjes.
Shqetësimet janë shtuar edhe nga reduktimi i rezervave të raketave interceptuese dhe municioneve të tjera të rëndësishme gjatë konfliktit me Iranin. Sipas kritikëve, kombinimi i konsumimit të rezervave dhe zhvendosjes së kapaciteteve drejt Lindjes së Mesme po dobëson besimin që aleatët kanë pasur tradicionalisht te fuqia ushtarake amerikane.
Megjithatë, SHBA-ja vazhdon të ketë një prani të konsiderueshme në Lindjen e Mesme. Më shumë se 50 mijë trupa amerikane, rreth 12 anije luftarake dhe qindra avionë janë të gatshëm për një rifillim të operacioneve ushtarake nëse Trump vendos ta bëjë këtë.
Pentagoni dhe Shtëpia e Bardhë kundërshtojnë pretendimet se lufta me Iranin ka dëmtuar fuqinë ose besueshmërinë ushtarake të SHBA-së. Zëdhënësi i Pentagonit, Sean Parnell, deklaroi se ushtria amerikane mbetet “forca luftarake më e fuqishme në botë” dhe se vendi vazhdon të ketë rezerva të konsiderueshme për mbrojtjen e interesave të tij.
Edhe Shtëpia e Bardhë këmbënguli se SHBA-ja ruan kapacitetin për të përmbushur objektivat e presidentit. Sipas zëdhënëses Anna Kelly, operacionet kundër Teheranit kanë treguar se fuqia ushtarake amerikane është më e fortë se më parë.
Megjithatë, pasojat e zhvendosjes së burimeve po ndihen veçanërisht në Azi. Gjenerali Xavier Brunson, komandanti i forcave amerikane në Korenë e Jugut, deklaroi më herët para Komisionit të Forcave të Armatosura të Senatit se Pentagoni kishte larguar municione nga gadishulli Korean për t’i përdorur në konfliktin me Iranin. Ai theksoi se sistemi kryesor i mbrojtjes raketore THAAD kishte mbetur në vend.
Aleatë dhe partnerë nga Australia deri në Tajvan kanë ngritur ndërkohë shqetësime nëse do të kenë në dispozicion municionet amerikane që u nevojiten në rast të një konflikti në rajon. Këto shqetësime vijnë ndërsa Kina ka vazhduar aktivitetin ushtarak rreth Tajvanit gjatë muajve të fundit.
“Ka një ankth të thellë. Personalisht, mungesën e urgjencës e konsideroj tronditëse”, deklaroi një zyrtar në rajonin e Paqësorit.
Eksperti i operacioneve detare Bryan Clark paralajmëroi se mungesa e një aeroplanmbajtëseje amerikane në rajon, ndërkohë që Kina vazhdon të ruajë një prani të fortë, mund të ndikojë veçanërisht te perceptimi i vendeve më të vogla aziatike për angazhimin e Uashingtonit.
Lufta me Iranin ka vendosur nën presion edhe Marinën amerikane. Dy aeroplanmbajtëse të rëndësishme, USS Gerald Ford dhe USS Abraham Lincoln, po kthehen nga dislokime jashtëzakonisht të gjata dhe kanë nevojë për mirëmbajtje. Ndërkohë, USS Theodore Roosevelt pritet të largohet nga San Diego në javët e ardhshme për një mision që mund të zgjasë më shumë se periudha e zakonshme shtatëmujore.
Shenja të reduktimit të angazhimit amerikan po shfaqen edhe në Europë. Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth njoftoi në qershor një rishikim gjashtëmujor të pranisë së trupave amerikane në kontinent, ndërsa disa drejtues të lartë ushtarakë që kishin role të rëndësishme në mbështetjen e Ukrainës në luftën kundër Rusisë janë larguar nga detyra.
Gjenerali Christopher Donahue, ish-komandanti i Ushtrisë amerikane në Europë dhe Afrikë, i cili u shkarkua nga Hegseth në korrik, kishte luajtur një rol në bashkëpunimin me kompanitë teknologjike për programet e dronëve. Ndërkohë, gjenerali Christopher LaNeve, shefi i komanduar i Ushtrisë, ka ndërprerë së fundmi një program të përbashkët trajnimi mes forcave amerikane dhe ukrainase për luftën me dronë.
“Jemi pranë humbjes së një sasie të jashtëzakonshme njohurish mbi mënyrën se si zhvillohen luftërat e mëdha, të marra nga njerëzit që po i zhvillojnë ato”, paralajmëroi një zyrtar amerikan.
Edhe në Lindjen e Mesme, ku është përqendruar pjesa më e madhe e forcave, operacionet janë bërë më të komplikuara. Anijet luftarake amerikane janë detyruar të kryejnë furnizimet në distanca më të mëdha, larg rrezes së armëve iraniane, duke kufizuar përdorimin e disa porteve pranë Iranit.
Sipas burimeve të cituara, një problem i tillë mund të ishte edhe më i madh në rast të një konflikti me Kinën, e cila disponon kapacitete të konsiderueshme raketore për të kërcënuar bazat amerikane në rajonin e Paqësorit.
Përtej kapaciteteve ushtarake, shqetësimi kryesor lidhet me dëmin që situata mund t’i shkaktojë besueshmërisë së SHBA-së tek aleatët. Distancimi i Uashingtonit nga disa partnerë tradicionalë, tensionet me Kanadanë dhe reduktimi i disa stërvitjeve ushtarake me Korenë e Jugut kanë shtuar pasigurinë.
“Mesazhi që po përcillet në heshtje nga diplomatët pas dyerve të mbyllura është se Shtetet e Bashkuara janë të paparashikueshme dhe të shpërqendruara, ndërsa Kina është e fokusuar. Ky perceptim tashmë ekziston dhe nuk po largohet”, deklaroi një ish-zyrtar amerikan i mbrojtjes.
