Ambasadori i Ukrainës në Mbretërinë e Bashkuar dhe ish-komandanti i përgjithshëm i ushtrisë ukrainase, Valerii Zaluzhnyi, ka deklaruar se Ukraina nuk do të bëhet kurrë anëtare e NATO-s, duke argumentuar se Aleanca nuk ka arritur të përshtatet me realitetin e luftës moderne dhe vazhdon të mbështetet në doktrina ushtarake të vjetruara.
Gjatë një takimi me ambasadorët ukrainas në Kiev, Zaluzhnyi tha se për më shumë se një dekadë Ukraina ka punuar për të përmbushur standardet e NATO-s, por pa rezultate konkrete në procesin e anëtarësimit.
“Për 12 vjet kam punuar personalisht që Ukraina të përmbushte standardet e NATO-s dhe çdo vit dëgjoja se ishim pranë anëtarësimit. Fatkeqësisht, ne nuk do të anëtarësohemi kurrë në NATO”, u shpreh ai.
Sipas ish-komandantit, Ukraina ka ende nevojë për teknologjitë që disponojnë vendet anëtare të NATO-s, si sistemet moderne të mbrojtjes kundër raketave balistike, por ai theksoi se është e pamundur që një ushtri si ajo ukrainase, e cila ka evoluar ndjeshëm gjatë luftës me Rusinë, të integrohet në një organizatë që, sipas tij, vazhdon të mbështetet në doktrina të Luftës së Dytë Botërore.
“Është e pamundur të bëhesh pjesë e një organizate që përdor doktrina të Luftës së Dytë Botërore, ndërkohë që forcat e armatosura të Ukrainës kanë arritur një nivel krejt tjetër zhvillimi”, deklaroi ai.
Komentet e Zaluzhnyit vijnë në një moment kur Rusia ka transformuar ndjeshëm kapacitetet e saj ushtarake gjatë luftës, ndërsa shumë analistë dhe zyrtarë të inteligjencës perëndimore paralajmërojnë se Moska mund të jetë në gjendje të kërcënojë drejtpërdrejt një vend anëtar të NATO-s deri në fund të kësaj dekade.
Deklaratat e tij pasqyrojnë gjithashtu ndryshimin e rolit të Ukrainës në arkitekturën e sigurisë evropiane. Nga një vend që në vitet e para të luftës varej nga ndihma ushtarake e Perëndimit, Ukraina është shndërruar në një nga ushtritë më të avancuara teknologjikisht në Evropë, veçanërisht në prodhimin dhe përdorimin e dronëve, raketave dhe sistemeve të tjera moderne të luftimit.
Në samitin e NATO-s të mbajtur muajin e kaluar në Ankara, liderët e Aleancës deklaruan se “Ukraina kontribuon në sigurinë transatlantike”, ndërsa gjatë stërvitjeve të përbashkëta ushtarake, forcat ukrainase kanë surprizuar vazhdimisht aleatët me taktikat e tyre dhe përdorimin masiv të dronëve në fushën e betejës.
Deklaratat e Zaluzhnyit konsiderohen të rëndësishme edhe për shkak të rolit të tij në politikën ukrainase. Ai shihet prej kohësh si një kandidat i mundshëm për poste të larta shtetërore, pasi u zëvendësua në vitin 2024 nga presidenti Volodymyr Zelensky në postin e komandantit të përgjithshëm të ushtrisë.
Sipas tij, NATO do të vazhdojë të funksionojë në të njëjtën mënyrë dhe do t’i duhen vite për t’u përshtatur me standardet që lufta në Ukrainë ka imponuar.
“Ka shumë gjasa që NATO të mbetet në të njëjtën formë dhe t’i duhen edhe 12 vite për të arritur standardet që sot kanë forcat e armatosura të Ukrainës, apo të paktën gjysmën e nivelit që ka arritur Federata Ruse”, tha ai.
Zaluzhnyi shtoi se, përballë mungesës së progresit drejt NATO-s, Ukraina do të kërkojë forma të tjera bashkëpunimi ushtarak dhe sigurie me partnerët evropianë. Ai përmendi si shembull Forcën e Përbashkët Ekspeditare (Joint Expeditionary Force), grupimin ushtarak të udhëhequr nga Mbretëria e Bashkuar, ku bëjnë pjesë dhjetë vende, kryesisht nordike dhe baltike.
“Ka shumë mundësi që në të ardhmen të flasim për krijimin e një blloku evropian të sigurisë ushtarake”, deklaroi ai.
Nga ana e saj, NATO nuk komentoi deklaratat e Zaluzhnyit, duke iu referuar qëndrimit të sekretarit të përgjithshëm Mark Rutte, i cili në qershor ritheksoi se rruga e Ukrainës drejt anëtarësimit në Aleancë mbetet “e pakthyeshme”.
