Alternativa për Gjermaninë, AfD, po përgatitet të përdorë zgjedhjet e 6 shtatorit në Saksoni-Anhalt si një provë vendimtare për ambiciet e saj kombëtare, me synimin që një fitore historike në landin lindor të hapë rrugën drejt pjesëmarrjes së ardhshme në qeverisjen federale në Berlin.
Në këtë land me rreth dy milionë banorë, sondazhet e vendosin AfD-në pranë mundësisë për të siguruar shumicën absolute parlamentare. Një rezultat i tillë mund t’i jepte së djathtës ekstreme pushtetin qeverisës në një land gjerman për herë të parë që nga Lufta e Dytë Botërore.
“Secili prej jush po bën histori pikërisht tani”, deklaroi kandidati kryesor i AfD-së në Saksoni-Anhalt, Ulrich Siegmund, përpara mijëra mbështetësve në një aktivitet elektoral në Merseburg.
“Një ditë, pas 20 apo 30 vitesh, do të shikoni librat e historisë dhe do të thoni: ‘Filloi këtu. Filloi në vitin 2026, në Saksoni-Anhalt’”, shtoi ai.
Sipas POLITICO, drejtuesit e AfD-së kanë hartuar një strategji të detajuar për mënyrën se si do të qeverisnin nëse fitojnë. Objektivi është të realizojnë ndryshime të shpejta që e dallojnë partinë nga forcat tradicionale, por pa shkaktuar një nivel kaosi apo polarizimi që mund të largojë votuesit më të moderuar.
Një nga synimet kryesore është thyerja e të ashtuquajturit “firewall”, izolimi politik përmes të cilit partitë kryesore gjermane kanë refuzuar deri tani bashkëpunimin qeverisës me AfD-në.
Siegmund është figura kryesore e kësaj strategjie. Ish-shitësi i parfumeve është kthyer në një prej politikanëve më të njohur të AfD-së në Gjermaninë lindore, por dega e partisë që ai përfaqëson në Saksoni-Anhalt është klasifikuar nga autoritetet vendase të inteligjencës si organizatë ekstremiste.
Në programin e saj, AfD synon krijimin e një grupi të posaçëm për dëbimet, ku do të përfshiheshin ministra të landit dhe policia. Partia kërkon gjithashtu ndryshime në mënyrën se si mësohet historia në shkolla, duke reduktuar fokusin mbi krimet naziste, si dhe shkurtimin e financimeve për projekte artistike që ajo i konsideron “antigjermane”.
Në të njëjtën kohë, programi përfshin edhe masa më tradicionale, si rritja e financimit për shërbimet zjarrfikëse.
“Duhet t’i legjitimojmë politikat e AfD-së përmes një shembulli praktik. Kjo është detyra jonë”, deklaroi Hans-Thomas Tillschneider, një prej hartuesve kryesorë të programit qeverisës të partisë në Saksoni-Anhalt.
Një prej pjesëve më të debatueshme të planit lidhet me administratën publike. AfD ka identifikuar deri në 200 poste në shërbimin civil të landit që synon t’i plotësojë me persona besnikë ndaj partisë. Disa kandidatë janë përzgjedhur paraprakisht në pjesë të ndryshme të Gjermanisë, ndërsa të tjerë janë trajnuar posaçërisht nga partia në Berlin.
Për këtë qëllim, drejtuesit kombëtarë të AfD-së krijuan vitin e kaluar “Akademinë Zi-Kuq-Artë”, sipas ngjyrave të flamurit gjerman. Qëllimi është përgatitja e personelit që mund të marrë poste administrative, veçanërisht në ministritë e Brendshme dhe të Financave, nëse partia vjen në pushtet.
AfD nuk mund t’i shkarkojë lirisht nëpunësit ekzistues për shkak të mbrojtjes ligjore që ata gëzojnë. Megjithatë, përfaqësues të partisë kanë folur për një “ristrukturim” të administratës, duke zhvendosur nga pozicionet me ndikim zyrtarët që mund të kundërshtojnë zbatimin e programit të saj.
“Nëse ka njerëz me të cilët e dimë se nuk mund të punojmë, për shembull për shkak të deklaratave politike që kanë bërë në të kaluarën, natyrisht që nuk mund t’i shkarkojmë”, deklaroi deputeti i AfD-së Andreas Lichert. Sipas tij, përmes shpërndarjes së kompetencave dhe burimeve mund të sigurohet që këta zyrtarë të mos pengojnë politikat e qeverisë së re.
AfD është mbështetur edhe te përvoja e Partisë së Lirisë së Austrisë, FPÖ. Në fillim të këtij viti, një grup deputetësh të AfD-së nga Saksoni-Anhalt, përfshirë Siegmund, udhëtuan në Salzburg për të marrë këshilla mbi administrimin e një qeverie rajonale.
Në prill, drejtues të AfD-së dhe kandidatë nga tre lande gjermane zhvilluan gjithashtu një takim në Berlin me ish-sekretarin austriak të Shtetit për Financat, Hubert Fuchs, për të diskutuar si çështjet praktike të qeverisjes, ashtu edhe mënyrat për të bindur partitë e tjera që të bashkëpunojnë me të djathtën ekstreme.
CDU e kancelarit Friedrich Merz vazhdon të përjashtojë një koalicion me AfD-në. Kryeministri aktual i Saksoni-Anhalt dhe kandidati kryesor i CDU-së, Sven Schulze, ka paralajmëruar se planet e AfD-së për administratën publike përbëjnë rrezik për nëpunësit civilë.
Sipas Schulze, nëse AfD merr pushtetin, punonjësit që nuk veprojnë sipas orientimit të partisë mund të përballen me transferime, presione ose marginalizim profesional. Ai akuzoi gjithashtu drejtuesit kombëtarë të AfD-së se po e shohin Saksoni-Anhalt si një trampolinë për të zgjeruar pushtetin e tyre në Berlin.
Në nivel federal po diskutohen ndërkohë edhe mënyra për të kufizuar aksesin e një qeverie të drejtuar nga AfD në informacione të ndjeshme. Një nga shqetësimet lidhet me mundësinë që një ministër i Brendshëm i AfD-së të marrë pjesë në takime ku diskutohen të dhëna të klasifikuara, veçanërisht për Rusinë, për shkak të qëndrimeve të partisë ndaj Moskës.
Është diskutuar gjithashtu mundësia e kufizimit të fondeve federale për Saksoni-Anhalt në rast të problemeve me sundimin e ligjit. Vetëm në vitin 2025, landi përfitoi rreth 2.8 miliardë euro nga sistemi gjerman i barazimit financiar, megjithëse pengesat ligjore për ndërprerjen e këtyre fondeve konsiderohen të larta.
AfD thotë se është përgatitur edhe për këta skenarë. Drejtuesit kombëtarë kanë ngritur një grup pune për pjesëmarrjen në qeverisje, i cili po harton projektligje dhe po shqyrton rrugët ligjore për t’iu kundërvënë përpjekjeve të mundshme për të penguar një qeveri të drejtuar nga partia.
Megjithatë, drejtuesit e AfD-së thonë se nuk duan që ardhja e tyre në pushtet të shoqërohet me nivelin e polarizimit që, sipas tyre, është parë në SHBA pas rikthimit të Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë. Edhe në çështjen e azilkërkuesve, partia kërkon masa më të ashpra, por përfaqësuesit e saj thonë se duan të shmangin skena kaosi dhe dhune.
Strategjia është që një qeverisje relativisht e qëndrueshme në Saksoni-Anhalt të normalizojë AfD-në në sytë e votuesve dhe të dobësojë gradualisht refuzimin e partive tradicionale për të bashkëpunuar me të.
“Nëse mund ta arrijmë këtë në Saksoni-Anhalt dhe ta bëjmë të funksionojë, qytetarët do të shohin se bota nuk do të marrë fund dhe se gjërat ndoshta mund të përmirësohen”, deklaroi Götz Frömming, një prej drejtuesve të strukturës kombëtare të AfD-së për programin elektoral.
Për drejtuesit e partisë, një sukses në zgjedhjet e 6 shtatorit do të kishte kështu rëndësi shumë përtej kufijve të Saksoni-Anhalt. Synimi është që landi të shërbejë si prova e parë se AfD mund të qeverisë dhe, në perspektivë, si pikënisje për thyerjen e izolimit politik të partisë edhe në nivel kombëtar.
