Ushtria amerikane ka goditur të shtunën tre cisterna iraniane të naftës së papërpunuar në rajonin e Gjirit, në përgjigje të sulmeve të Iranit ndaj anijeve luftarake të Shteteve të Bashkuara, duke shënuar një përshkallëzim të ri të konfliktit në rajon.
Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), një aeroplanmbajtëse amerikane dhe një destrojer me raketa të drejtuara arritën t’i shmangeshin sulmit iranian dhe asnjë pjesëtar i personelit amerikan nuk u lëndua.
Një nga cisternat iraniane të goditura ndodhej pranë ishullit Kharg, një pikë kyçe për eksportet e naftës së Iranit, përmes së cilës kalon rreth 90% e eksporteve të naftës së papërpunuar të vendit.
Presidenti Donald Trump ka kërcënuar disa herë se mund të godasë infrastrukturën energjetike të Khargut, por deri tani nuk ka urdhëruar një sulm që do të paralizonte industrinë iraniane të naftës.
“Mesazhi për IRGC-në duhet të jetë i qartë: nëse qëlloni ndaj dy prej anijeve tona, ne do t’ju imponojmë një kosto ekonomike edhe më të lartë, duke goditur tri prej tuajave”, deklaroi komandanti i CENTCOM-it, admirali Brad Cooper.
“Ne nuk do të hezitojmë të mbrojmë forcat amerikane dhe, nëse është e nevojshme, të shkatërrojmë flotën e kufizuar dhe të ekspozuar të naftës së Iranit”, shtoi ai.
Sipas CENTCOM-it, anijet e goditura ishin pjesë e një “rrjeti hije shumë miliardësh”, i cili, sipas ushtrisë amerikane, financon Gardën Revolucionare Islamike të Iranit dhe grupet e lidhura me të në rajon. IRGC siguron një pjesë të konsiderueshme të financimit të saj nga industria iraniane e naftës.
Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Pete Hegseth, paralajmëroi se ushtria amerikane do të vazhdojë të godasë cisternat iraniane sa herë që sulmohen anijet e SHBA-së.
“Është e thjeshtë: nëse Irani qëllon ndaj anijeve amerikane, ne do të shkatërrojmë dhe fundosim cisternat e tij të naftës. Gjithçka që duhet të bëjnë është të mos qëllojnë ndaj marinës amerikane”, shkroi Hegseth.
Ai pretendoi se flota iraniane e cisternave është e pambrojtur përballë kapaciteteve ajrore, detare dhe nëndetëse të Shteteve të Bashkuara.
Forcat amerikane kanë vendosur ndërkohë një bllokadë detare që synon të kufizojë eksportet iraniane të naftës dhe të rrisë presionin ekonomik ndaj Teheranit. Udhëheqësit iranianë kanë refuzuar deri tani të marrin pjesë në negociata me Washingtonin dhe kanë kërcënuar me mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë.
Shtetet e Bashkuara po shoqërojnë tashmë anijet që kalojnë përmes ngushticës, duke mundësuar që miliona fuçi naftë në ditë të vazhdojnë të arrijnë në tregjet globale, sipas zëvendëspresidentit JD Vance.
Vance deklaroi se Washingtoni nuk do të zhvillojë negociata me udhëheqjen iraniane për përfundimin e konfliktit për sa kohë që vazhdojnë sulmet ndaj anijeve në rajon.
“Ne nuk po bisedojmë me ta dhe nuk do të bisedojmë me ta nëse nuk ndalojnë së qëlluari ndaj anijeve tregtare”, tha ai.
Tensionet detare janë rritur ndjeshëm gjatë ditëve të fundit. Sipas Qendrës së Operacioneve të Tregtisë Detare të Mbretërisë së Bashkuar, pesë anije tregtare ishin goditur në rajon gjatë javës së fundit, përpara njoftimit të fundit të CENTCOM-it.
Irani është përqendruar kryesisht në sulme ndaj anijeve tregtare, infrastrukturës energjetike rajonale dhe bazave ushtarake amerikane, ndërsa shënjestrimi i drejtpërdrejtë i anijeve luftarake të SHBA-së ngre shqetësime për një përshkallëzim shumë më të gjerë.
Brett Erickson, drejtues i Obsidian Risk Advisors, paralajmëroi se rreziku do të rritej ndjeshëm nëse sulmet iraniane do të shkaktonin viktima mes forcave amerikane.
“Kjo është jashtëzakonisht e rrezikshme. Ne duhet të rrëzojmë çdo sulm të vetëm, ndërsa atyre u duhet të kenë fat vetëm një herë që të shohim qindra amerikanë të vrarë”, deklaroi ai.
Goditja e tre cisternave iraniane shton kështu presionin mbi Teheranin dhe rrit shqetësimet se cikli i sulmeve dhe kundërpërgjigjeve mund ta çojë konfliktin drejt një përballjeje më të gjerë rajonale.
