Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka mbrojtur propozimin për një buxhet prej gati 2 trilionë eurosh për shtatë vitet e ardhshme, duke argumentuar se Bashkimi Evropian duhet të investojë më shumë për të reduktuar varësinë nga fuqitë e huaja.
Duke folur të enjten në Paris, në një aktivitet të organizuar nga organizata franceze e biznesit MEDEF, von der Leyen deklaroi se buxheti i ardhshëm duhet të shërbejë si instrumenti financiar për forcimin e autonomisë së Evropës.
“Buxheti i ardhshëm do të jetë krahu financiar i pavarësisë sonë”, deklaroi ajo.
BE-ja po përpiqet të reduktojë varësinë nga zinxhirët e furnizimit dhe lëndët e para kritike kineze, teknologjia amerikane dhe importet e karburanteve fosile. Për këtë arsye, Komisioni kërkon investime më të mëdha në industri strategjike, energji, kërkim shkencor dhe inteligjencë artificiale.
Sipas von der Leyen, më shumë se 450 miliardë euro nga Fondi Evropian i Konkurrueshmërisë dhe programi Horizon Europe do të përdoren për të mbështetur të gjithë zinxhirin e zhvillimit, nga kërkimi dhe inovacioni deri te prodhimi industrial.
“Evropa nuk mund të vendosë ambicie të reja pa siguruar mjetet për financimin e tyre”, theksoi presidentja e Komisionit Evropian.
Por propozimi prej afro 2 trilionë eurosh po has kundërshtim të fortë nga një grup vendesh të udhëhequra nga Gjermania. Kancelari Friedrich Merz, së bashku me Austrinë, Danimarkën, Finlandën, Holandën dhe Suedinë, kërkon që paketa të reduktohet me disa qindra miliardë euro.
Në një deklaratë të përbashkët, gjashtë vendet argumentuan se propozimet aktuale parashikojnë një rritje të buxhetit deri në 60%, në një kohë kur qeveritë kombëtare po përpiqen të konsolidojnë financat e tyre.
“Në një periudhë konsolidimi buxhetor në të gjitha shtetet anëtare, kjo është thjesht e papërballueshme. Propozimet duhet të shkurtohen me disa qindra miliardë dhe këto shkurtime duhet të prekin të gjitha fushat”, deklaroi Merz.
Në krahun tjetër, Italia dhe Spanja po udhëheqin një grup vendesh që kërkojnë një buxhet më të madh për të financuar prioritetet e reja të Unionit.
Përplasja pritet të intensifikohet gjatë negociatave të ardhshme, pasi madhësia e buxhetit do të përcaktojë jo vetëm kontributet që duhet të paguajnë shtetet anëtare, por edhe fondet që do të shkojnë për mbrojtjen, konkurrueshmërinë, energjinë, teknologjinë dhe programe të tjera të BE-së.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, ndërkohë po zhvillon një tur në kryeqytetet e vendeve anëtare, në përpjekje për të siguruar mbështetje për një kompromis.
Qeveritë evropiane synojnë të arrijnë një marrëveshje për paketën deri në fund të vitit, përpara se fushatat zgjedhore në disa vende të BE-së ta bëjnë edhe më të vështirë arritjen e një kompromisi.
