Kryeministri grek Kyriakos Mitsotakis ka bërë thirrje për një ndryshim të politikës së Bashkimit Evropian ndaj krizave migratore, duke paralajmëruar se migracioni po përdoret gjithnjë e më shumë si një instrument presioni gjeopolitik nga shtete dhe aktorë të tjerë për të dobësuar Evropën.
Në një opinion të botuar nga POLITICO, Mitsotakis argumenton se mjedisi i sigurisë në Evropë ka ndryshuar rrënjësisht dhe se, krahas kërcënimeve ushtarake dhe sulmeve kibernetike, Bashkimi Evropian përballet tashmë edhe me atë që ai e quan “instrumentalizim i migracionit”.
Sipas tij, ngjarjet e fundit në enklavën spanjolle të Ceutës tregojnë se migracioni nuk mund të shihet më vetëm si një sfidë humanitare apo administrative.
“Në disa raste, ai është shndërruar në një mjet të shtrëngimit gjeopolitik”, shkruan kryeministri grek.
Ceuta, Evrosi dhe kufiri me Bjellorusinë
Mitsotakis kujton se Bashkimi Evropian ka përjetuar situata të ngjashme edhe më parë.
Ai përmend krizën në kufirin tokësor mes Greqisë dhe Turqisë në Evros në vitin 2020, si dhe flukset e emigrantëve në kufijtë e Lituanisë, Polonisë dhe Letonisë me Bjellorusinë në vitin 2021.
Sipas tij, këto nuk janë raste të zakonshme të rritjes së migracionit, por lëvizje të papritura dhe të koordinuara të dhjetëra mijëra personave brenda pak ditësh, të cilat tejkalojnë kapacitetet e shteteve kufitare dhe vënë në provë të gjithë Bashkimin Evropian.
“Po përballemi jo me një rritje graduale të mbërritjeve, por me lëvizje të menjëhershme, masive dhe shpesh të koordinuara të njerëzve, që testojnë rezistencën e BE-së”, shkruan ai.
Pakti aktual nuk mjafton
Sipas Mitsotakis, Pakti Evropian për Migracionin dhe Azilin ka sjellë përparime të rëndësishme, duke krijuar mekanizma solidariteti dhe procedura më fleksibile për menaxhimin e flukseve migratore.
Megjithatë, ai argumenton se këto instrumente janë hartuar për situata të menaxhueshme dhe nuk ofrojnë zgjidhje për rastet kur migracioni përdoret si armë politike.
“Evropa duhet ta pranojë këtë boshllëk dhe të veprojë me vendosmëri”, thekson ai.
Propozimi: një mekanizëm i ri emergjent
Kryeministri grek propozon krijimin e një mekanizmi të posaçëm evropian që do të aktivizohej në rastet e presionit masiv dhe të instrumentalizuar migrator.
Sipas tij, ky mekanizëm duhet të bazohet në kritere të qarta, që përfshijnë jo vetëm numrin dhe shpejtësinë e mbërritjeve në raport me kapacitetet e një shteti, por edhe prova për koordinim nga vende të treta ose rrjete kriminale.
Nëse këto kushte plotësohen, Bashkimi Evropian duhet të jetë në gjendje të shpallë një regjim të posaçëm emergjence.
Pezullim i përkohshëm i kërkesave për azil
Një nga propozimet më të rëndësishme të Mitsotakis është mundësia që, në rrethana të jashtëzakonshme, shtetet anëtare të lejohen të pezullojnë përkohësisht pranimin e kërkesave të reja për azil.
Sipas tij, procedurat e përshpejtuara të azilit duhet të mbeten pjesë e sistemit, veçanërisht për personat që vijnë nga vende me shkallë të ulët njohjeje të mbrojtjes ndërkombëtare.
Megjithatë, ai argumenton se vetëm kjo nuk mjafton.
“Evropa duhet të jetë e sinqertë për kufijtë e procedurave të përshpejtuara të azilit”, shkruan ai.
Në situata të jashtëzakonshme, sipas Mitsotakis, vendet duhet të kenë mundësinë të pezullojnë përkohësisht shqyrtimin e kërkesave për azil për personat që sapo kanë mbërritur dhe, njëkohësisht, të procedojnë me kthimin e shpejtë të atyre që nuk kanë të drejtë të qëndrojnë.
“Nuk është largim nga vlerat evropiane”
Kryeministri grek thekson se masa të tilla nuk do të përbënin një braktisje të parimeve mbi të cilat është ndërtuar Bashkimi Evropian.
“Nuk është një largim nga vlerat e Evropës, por një përshtatje e domosdoshme me realitetet e reja”, argumenton ai.
Ai shton se çdo masë duhet të jetë e kufizuar në kohë, proporcionale dhe e shoqëruar me garanci të forta ligjore.
Sipas Mitsotakis, respektimi i së drejtës evropiane, Kartës së të Drejtave Themelore dhe parimit të moskthimit me forcë (non-refoulement) duhet të mbetet i panegociueshëm.
Solidaritet evropian për vendet kufitare
Në opinionin e tij, Mitsotakis kërkon gjithashtu që vendet që përballen me presion migrator të mos mbeten vetëm.
Ai propozon që, sapo të aktivizohet mekanizmi emergjent, të mobilizohen automatikisht agjencitë evropiane, mbështetja financiare, asistenca teknike dhe operacionet e koordinuara për kthimin e emigrantëve.
Sipas tij, në mungesë të një kuadri të tillë, vendet kufitare do të vazhdojnë të mbeten të ekspozuara, ndërsa aktorët armiqësorë do të kenë më shumë mundësi ta përdorin migracionin si instrument presioni politik.
“Kjo do të thellojë ndarjet brenda Bashkimit Evropian dhe do të minojë besimin e qytetarëve në aftësinë e Evropës për të mbrojtur kufijtë e saj”, paralajmëron ai.
Në përfundim, Mitsotakis thekson se Bashkimi Evropian ka përshtatur vazhdimisht politikat e tij përballë sfidave të reja dhe se migracioni nuk duhet të bëjë përjashtim.
“Pranimi se migracioni mund të përdoret si armë nuk është alarmizëm, por realizëm. Bashkimi Evropian duhet të pajiset me mjetet ligjore dhe operacionale për të mbrojtur kufijtë e tij të jashtëm, për të penguar ata që përpiqen të shfrytëzojnë hapjen e Evropës dhe për t’iu përgjigjur kësaj sfide në mënyrë të vendosur, ligjore dhe të bashkuar”, përfundon kryeministri grek.
