Presidenti amerikan Donald Trump po përballet me një nga dilemat më të vështira të politikës së tij të jashtme, ndërsa konflikti me Iranin vazhdon dhe përpjekjet për një marrëveshje diplomatike mbeten në ngërç. Sipas një analize të POLITICO, Shtëpia e Bardhë ka mbetur me pak alternativa të favorshme, pasi Teherani kërkon lëshime që Uashingtoni i konsideron të papranueshme.
Në qendër të përplasjes ndodhet Ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët detare më të rëndësishme në botë për transportin e naftës. Sipas ish-zyrtarëve të administratës Trump, Irani kërkon njohjen politike të kontrollit të tij mbi këtë korridor strategjik dhe të drejtën për të përfituar financiarisht nga kalimi i anijeve. Për administratën amerikane, një marrëveshje e tillë do të krijonte një precedent të rrezikshëm në të drejtën ndërkombëtare dhe do të dobësonte aftësinë e SHBA-së për të ushtruar presion ndaj Iranit përmes sanksioneve.
Trump deklaroi të shtunën se kishte pezulluar sulmet e planifikuara ndaj Iranit, pasi, sipas tij, Teherani dhe vende të tjera të Lindjes së Mesme kishin kërkuar kohë për të finalizuar një marrëveshje. Presidenti amerikan tha se kjo marrëveshje do të përfshinte hapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit dhe eliminimin e kërcënimit bërthamor iranian, ndërsa shtoi se edhe Izraeli do ta mbështeste këtë proces.
Megjithatë, deri tani Irani nuk ka konfirmuar se një marrëveshje ekziston dhe nuk ka dhënë sinjale se është i gatshëm të heqë dorë nga kërkesat e tij. Përkundrazi, zyrtarët iranianë kanë deklaruar se vendi nuk do të qëndrojë pasiv përballë kërcënimeve dhe do të jetë i gatshëm të përgjigjet ndaj çdo përshkallëzimi.
Sipas analizës së POLITICO, brenda administratës amerikane ekziston një qëndrim i fortë kundër çdo kompromisi që do t’i jepte Iranit kontroll më të madh mbi Hormuzin. Sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe zyrtarë të tjerë argumentojnë se një lëshim i tillë do të detyronte shumë vende të kërkonin përjashtime nga sanksionet për të përdorur ngushticën, duke dobësuar ndjeshëm presionin ekonomik ndaj Teheranit.
Ekspertët paralajmërojnë se një marrëveshje e tillë do të krijonte gjithashtu një precedent që mund të ndiqej edhe nga vende të tjera. Sipas tyre, nëse SHBA do të pranonte që Irani të vendoste tarifa ose kufizime mbi një rrugë ndërkombëtare detare, kjo mund të përdorej si model edhe në zona të tjera strategjike, si ujërat përreth Tajvanit.
Nga ana tjetër, përshkallëzimi ushtarak mbetet gjithashtu një opsion me kosto të lartë. Sulme të reja amerikane mund të provokonin kundërpërgjigje të forta iraniane ndaj bazave amerikane në rajon, aleatëve të Uashingtonit dhe infrastrukturës energjetike në vendet e Gjirit Persik, duke rritur më tej çmimet e energjisë në tregjet ndërkombëtare.
Sipas ish-zyrtarëve amerikanë të cituar nga POLITICO, Trump ndodhet përballë tre alternativave: të pranojë një kompromis që politikisht është i vështirë për t’u justifikuar, të intensifikojë operacionet ushtarake ndaj Iranit ose të vazhdojë strategjinë aktuale të presionit dhe shkëmbimit të goditjeve, pa një zgjidhje të shpejtë.
Analistët vlerësojnë se Irani ndihet aktualisht në një pozicion më të fortë negociues. Sulmet e aleatëve të tij në rajon dhe aktiviteti i grupeve të mbështetura nga Teherani tregojnë se Republika Islamike nuk duket e gatshme të bëjë lëshime të rëndësishme në këtë fazë të konfliktit.
Ngërçi diplomatik vjen në një moment të ndjeshëm politik për Presidentin Trump, ndërsa SHBA po i afrohet zgjedhjeve afatmesme. Rritja e çmimeve të karburanteve, pasiguria në Lindjen e Mesme dhe rreziku i një konflikti më të gjerë mund të ndikojnë në klimën politike dhe ekonomike në Shtetet e Bashkuara.
Për këtë arsye, sipas analizës së POLITICO, administrata amerikane vazhdon të kërkojë një zgjidhje diplomatike, por pa pranuar kushtet që Irani i konsideron thelbësore. Kjo e lë Shtëpinë e Bardhë në një situatë ku as kompromisi dhe as përshkallëzimi ushtarak nuk ofrojnë një rrugëdalje të lehtë.
