Kosova nuk ka aktualisht asnjë kontratë aktive lobimi të regjistruar në Shtetet e Bashkuara, një situatë që ka nxitur debat mes ekspertëve mbi rëndësinë e lobimit për një shtet të vogël që mbështetet te SHBA-ja si aleati kryesor politik dhe i sigurisë.
Për disa njohës të politikës amerikane, mungesa e kontratave tregon se Prishtina ka reduktuar praninë e saj në Uashington në një moment kur duhet ta forconte atë. Të tjerë argumentojnë se problemi kryesor nuk është mungesa e firmave lobuese, por mungesa e një strategjie të qartë të politikës së jashtme dhe një diplomacie më aktive.
Debati zhvillohet në një kohë kur Dialogu Strategjik mes Kosovës dhe SHBA-së ende nuk ka nisur, ndërsa Uashingtoni ka kërkuar vazhdimisht uljen e tensioneve në veri dhe përparim në dialogun me Serbinë.
Që nga qershori i vitit 2024, as Presidenca, as Qeveria dhe as institucionet e tjera të Kosovës nuk figurojnë me kontrata aktive në regjistrin amerikan të Aktit për Regjistrimin e Agjentëve të Huaj (FARA), i cili kërkon regjistrimin e personave dhe kompanive që përfaqësojnë interesa të huaja në SHBA.
Radio Evropa e Lirë iu drejtua Presidencës, Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës, si edhe ministrit në detyrë të Punëve të Jashtme, Glauk Konjufca, për të pyetur nëse Kosova planifikon të angazhojë sërish kompani lobimi në SHBA, por deri në publikimin e artikullit nuk mori përgjigje.
Ish-ministri i Jashtëm i Kosovës, Petrit Selimi, e cilëson mungesën e kontratave të lobimit si një dobësim të pranisë së Kosovës në Uashington.
“Lobimi nuk ka qenë luks, por një nevojë jetike për shtete të vogla si Kosova”, tha Selimi, duke shtuar se, veçanërisht në administratën e presidentit Donald Trump, kompanitë lobuese mund të ndihmojnë në krijimin e kontakteve me vendimmarrësit amerikanë.
Sipas tij, Kosova duhet të forcojë Ambasadën në Uashington dhe të angazhojë kompani të specializuara për çështjet politike, ekonomike, të sigurisë dhe komunikimit strategjik.
Në anën tjetër, Robin Brooks, ish-zyrtare në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të SHBA-së, vlerëson se diplomacia duhet të mbetet kanali kryesor i përfaqësimit të Kosovës.
Ajo shpreh skepticizëm ndaj rolit të lobistëve, duke argumentuar se ata mund të krijojnë marrëdhënie jo gjithmonë transparente dhe se kontratat e lobimit duhet të përdoren vetëm për objektiva shumë specifikë.
“Do të preferoja shumë më tepër të punoja me një diplomat, për të cilin e di se përfaqëson ministrin e Jashtëm, presidentin apo kryeministrin e vendit të tij”, tha Brooks.
Një qasje më të balancuar paraqet Blerim Vela, ish-shef i kabinetit të presidentes Vjosa Osmani. Sipas tij, lobimi duhet të shihet si një mjet dhe jo si strategji në vetvete.
Ai argumenton se prania e Kosovës në SHBA duhet të mbështetet mbi tre shtylla: Ambasadën në Uashington, komunitetin shqiptaro-amerikan dhe, si element plotësues, kontratat e lobimit.
Vela thekson se asnjë prej këtyre mekanizmave nuk mund të japë rezultate pa koordinim mes institucioneve të Kosovës dhe një politikë të jashtme të qëndrueshme.
Ndërkohë, ndryshe nga Kosova, Serbia vazhdon të investojë në lobim në SHBA. Sipas regjistrit FARA, institucionet serbe dhe subjektet e lidhura me to kanë gjashtë kontrata aktive lobimi që mbulojnë fusha si bashkëpunimi ekonomik, energjetik dhe përfaqësimi i interesave politike.
Brooks vëren se ndikimi i Serbisë nuk lidhet vetëm me kompanitë lobuese, por edhe me faktin se ambasada serbe në Uashington ka staf dhe burime shumë më të mëdha, duke i mundësuar ndërtimin e marrëdhënieve të vazhdueshme me Kongresin dhe administratën amerikane.
Sipas ekspertëve, sfida për Kosovën nuk është vetëm nëse duhet të rikthejë kontratat e lobimit, por edhe ndërtimi i një diplomacie më të fortë dhe një strategjie të qartë për të mbrojtur interesat e saj në Shtetet e Bashkuara.
