Nëntë vende evropiane kanë rënë dakord të mbështesin Ukrainën në zhvillimin e një sistemi të ri vendas të mbrojtjes kundër raketave balistike, një projekt që synon të ulë varësinë nga teknologjia ushtarake amerikane dhe të forcojë aftësitë mbrojtëse të Evropës.
Në kuadër të Koalicionit të ri Antibalistik, Danimarka, Franca, Gjermania, Italia, Holanda, Norvegjia, Spanja, Suedia dhe Mbretëria e Bashkuar do të mbështesin projektin Freyja, i cili po zhvillohet nga kompania ukrainase Fire Point.
Sistemi Freyja është projektuar për t’u integruar me radarët, qendrat e komandës dhe rrjetet e të dhënave sipas standardeve të NATO-s, me synimin për të ofruar një alternativë më të lirë dhe të prodhueshme në masë ndaj raketave amerikane Patriot PAC-3.
Presidenti francez Emmanuel Macron deklaroi se projekti nuk është vetëm në shërbim të Ukrainës, por edhe një provë se Evropa mund të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj.
“Ajo që po ndërtojmë këtu nuk është vetëm për Ukrainën. Është një demonstrim se Evropa mund të kujdeset për sigurinë e saj, të mbrojë interesat e saj dhe të veprojë me vendosmëri”, tha Macron.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky u shpreh se shpreson që sistemi Freyja të jetë operacional brenda një viti, megjithëse ekspertët paralajmërojnë se zhvillimi i tij përballet me sfida të mëdha teknike dhe industriale.
Ndërkohë, Zelensky bëri të ditur se presidenti amerikan Donald Trump ka rënë dakord në parim që Ukraina të prodhojë vetë raketat interceptuese Patriot, megjithëse marrëveshja ende duhet të negociohet dhe miratohet zyrtarisht. Aktualisht, vetëm Gjermania dhe Japonia kanë një autorizim të tillë nga SHBA.
Presidenti ukrainas theksoi se vendi i tij ka nevojë urgjente për rreth 300 raketa Patriot për të përballuar sulmet ruse gjatë dimrit të ardhshëm.
Edhe Franca njoftoi masa të reja për mbështetjen ushtarake të Ukrainës. Macron bëri të ditur se Parisi do t’i japë Kievit licencë për prodhimin e raketave Aster, raketave lundruese SCALP dhe bombave A2SM. Ai njoftoi gjithashtu se Franca do t’i dorëzojë Ukrainës 16 avionë luftarakë Rafale gjatë viteve 2028-2029, si dhe bateri të sistemit të mbrojtjes ajrore SAMP/T në javët në vijim.
Nga ana tjetër, kryeministri britanik Keir Starmer konfirmoi se Mbretëria e Bashkuar do t’i bashkohet programit evropian prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, ku rreth dy të tretat e fondeve do të përdoren për forcimin e mbrojtjes, duke u dhënë mundësi edhe kompanive britanike të përfitojnë nga kontratat e programit.
