Rama për ”Politico”: BE po gabon që nuk angazhohet me Rusinë për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë

Bashkimi Evropian po bën një gabim serioz duke mos u angazhuar drejtpërdrejt me udhëheqjen ruse mbi një fund të luftës në Ukrainë, tha kryeministri Edi Rama për ”Politico”.

“Mund të them se Evropa ka bërë një gabim të madh strategjik që ka ndërprerë çdo kanal me Rusinë”, tha ai në një intervistë në Forumin Ekonomik të Delfit në Greqi.

“Evropa duhet të jetë gjithmonë, gjithmonë, gjithmonë duke folur me të gjithë”, shtoi ai.

Vërejtjet shkojnë kundër qasjes së zyrtarëve të lartë të BE-së si presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen dhe kryediplomatja e BE-së Kaja Kallas, të cilat kanë shmangur kontaktin e drejtpërdrejtë me udhëheqësit rusë, përfshirë presidentin Vladimir Putin, duke argumentuar se bisedime të tilla janë të pakuptimta nëse Moska është e vendosur të vazhdojë luftën e saj gjithsesi.

Por për Ramën, vendi i të cilit synon të anëtarësohet në BE në vitet e ardhshme, Evropa po e dënon veten në periferi të çdo marrëveshjeje të ardhshme paqeje midis Ukrainës dhe Rusisë duke shmangur angazhimin e drejtpërdrejtë me Moskën.

“Sa më shumë ta shtyjmë atë (dialogun me Rusinë), aq më pak do të kemi fjalë në fund sepse Rusia — sado që të përfundojë kjo luftë — Rusia nuk po shkon asgjëkund,” tha ai, duke shtuar se vendi i tij kishte zero lidhje me Rusinë.

“Ne nuk kemi… asnjë lloj varësie nga Rusia… asnjë investim, as gaz rus…, kështu që mund ta them këtë”, tha ai.

Ishulli i Kushnerit

Vërejtjet nga Rama — një ish-basketbollist profesionist që balancon burrështetasin me krijimin e veprave të tij artistike — vijnë ndërsa udhëheqësit e BE-së mblidhen në Nikosia, Qipro, për të diskutuar mbështetjen e mëtejshme për Ukrainën, si dhe një krizë energjetike që po mundon bllokun mes bllokadës së Iranit në Ngushticën e Hormuzit.

Nën udhëheqjen 13-vjeçare të Ramës, Shqipëria është pozicionuar si vendosmërisht pro BE-së ndërsa mban një marrëdhënie me Shtetet e Bashkuara dhe presidentin Donald Trump, synimet e luftës të të cilit në Iran Rama i ka lëvduar publikisht.

“Nuk na takon ne të vendosim se si të merremi me Iranin në skenën globale, por na takon ne të mbështesim çdo përpjekje për të dobësuar dhe mundësisht për të rrëzuar atë regjim,” tha Rama duke shtuar se ai do të lejonte ushtrinë amerikane të organizonte operacione nga Shqipëria me kushtin që Uashingtoni të sigurojë “mbrojtje ajrore, të cilën ne nuk e kemi në vend”.

Marrëdhëniet e përzemërta të Ramës me Uashingtonin përfshijnë negociatat e vazhdueshme midis qeverisë së tij dhe një kompanie në pronësi të dhëndrit të Trumpit, Jared Kushner, mbi një marrëveshje potenciale investimi për ishullin e Sazanit.

Kushner, përmes kompanisë së tij ”Affinity Partners”, po negocion për të investuar 1,4 miliardë dollarë për të transformuar ishullin e pabanuar prej 5,0 kilometrash katrorë në Adriatik, me qëllim që ta kthejë atë në një eko-resort luksoz me vila të nivelit të lartë, marina dhe bunkerë për vizitorë të pasur.

Planet kanë nxitur proteste nga grupet mjedisore, me 41 organizata që i shkruan Ramës dhe ministrit të tij të Mjedisit në janar për të nxitur ndërprerjen e menjëhershme të negociatave, duke argumentuar se planet përfaqësojnë një “kontradiktë të drejtpërdrejtë” me detyrimet e Shqipërisë sipas procesit të anëtarësimit në BE.

I pyetur për planet, Rama shprehu frustrim.

“Është e pabesueshme që edhe kanale të mëdha, me reputacion të lartë në mbarë botën, madje flasin për një ishull që iu shit Jared Kushnerit. Nuk është e vërtetë… Nuk di si ta bëj këtë të marrë fund sepse ne nuk kemi bërë një marrëveshje me Jared Kushner. Ne po negociojmë një marrëveshje me Jared Kushner”, tha ai.

”Bisedimet për marrëveshjen kanë vijuar që përpara mandatit të dytë të Trumpit”, shtoi Rama, ”në një kohë kur nuk ishte e qartë nëse ai do të ishte në Shtëpinë e Bardhë apo në burg”.

”Por, marrëveshja nuk duhet në asnjë mënyrë të pengojë përpjekjen e Shqipërisë për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian, një proces në të cilin, së bashku me Malin e Zi, ne jemi pararojë”, tha Rama.

”Përkundrazi, uroj që më në fund të kemi marrëveshjen, sepse nëse investimi i tyre do të realizohet, do të jetë një dhuratë e bukur… për t’i bërë Evropës”, tha ai, duke shtuar se bëhej fjalë “për bukurinë dhe për zhvillimin e qëndrueshëm”.

Një zyrtar i BE-së, të cilit iu dha anonimiteti për të folur lirshëm, tha se Komisioni Evropian ishte në dijeni të shitjes së planifikuar dhe nuk kishte asnjë koment të menjëhershëm mbi ndikimin e saj potencial në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë.

Artist serioz

Rama, i cili e përshkroi veten si një “artist serioz” dhe, duke qenë 1,98 metra i gjatë, ishte një basketbollist profesionist para se të hynte në politikë, njihet për kultivimin e një imazhi të veçantë (offbeat).

Pasi shprehu admirim për mjetin e transkriptimit të POLITICO-s të fuqizuar nga AI (“Pse nuk e kam unë këtë?”), Rama kaloi 10 minutat e para të intervistës duke ndarë imazhe të skulpturave që kishte bërë pjesërisht me dorë dhe pjesërisht me AI, të cilat do t’i ekspozojë në një ekspozitë të ardhshme në Berlin.

Shqipëria bëri bujë duke lançuar “ministren e parë të AI” në botë të quajtur Diella — megjithëse aktorja në fytyrën e së cilës bazohet Diella ka njoftuar se po e dërgon qeverinë në gjyq për përdorimin e imazhit të saj.

Rama tregohet këmbëngulës kur thotë se “ne po e përgatisim atë për të dalë në intervista live si dhe në mbledhje qeverie”.

Ministrja e AI është pjesë e një fushate modernizimi në Shqipëri, e cila synon të finalizojë bisedimet e anëtarësimit me BE-në deri në fund të vitit 2027 dhe të bëhet anëtare e plotë e bllokut deri në vitin 2030.

Rama i referohet zgjerimit të BE-së si një proces i “bashkimit” të Evropës, dhe jo si zgjerim i një unioni burokratik.

Pas takimit në Delfi me kryeministrin grek Kyriakos Mitsotakis, mbështetjen e të cilit do t’i duhet nëse Shqipëria do të pranohet si anëtare e BE-së, Rama tha se “nuk i kam parë kurrë udhëheqësit e BE-së aq të bindur për nevojën për të bashkuar Evropën”.

Megjithatë, Rama është këmbëngulës për të qenë në gjendje të bëjë zgjedhjet e veta në politikën e jashtme, duke përfshirë të qenit “simpatik” ndaj administratës Trump.

Kjo nuk e pengoi atë të ishte “100 për qind i harmonizuar me Evropën” në synimet e saj strategjike.

I pyetur nëse Shqipëria do të duhet të zgjedhë anë nëse bëhet anëtare e BE-së, Rama përfundoi duke thënë se “është si inteligjenca njerëzore dhe ajo artificiale. Në art, duhet t’i pranosh të dyja, për të pasur rezultatin më të mirë”.