Marrëdhëniet mes Kanadasë dhe Bashkimit Europian mund të hyjnë në një fazë të re, ndërsa ndryshimet gjeopolitike dhe tensionet në rritje me Shtetet e Bashkuara po i afrojnë gjithnjë e më shumë Otavanë dhe Brukselin.
Kryeministri kanadez Mark Carney pritet të vizitojë Strasburgun në mes të shtatorit, ku do të marrë pjesë në fjalimin për gjendjen e Bashkimit Europian të presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen. Një ditë më pas, Carney pritet t’i drejtohet Parlamentit Europian.
Presidentja e Parlamentit Europian, Roberta Metsola, e ka cilësuar vizitën si një mundësi për të thelluar marrëdhëniet mes Kanadasë dhe BE-së. Megjithatë, afrimi mes dy palëve ka nxitur një debat më të gjerë për të ardhmen e këtyre marrëdhënieve dhe nëse Otava mund të sigurojë një status të veçantë pranë Unionit.
Diskutimet kanë shkuar deri te mundësia teorike e anëtarësimit të Kanadasë në BE. Një sondazh i Nanos Research, i publikuar në prill, tregoi se 28% e kanadezëve mbështesin anëtarësimin e plotë të vendit në Bashkimin Europian, ndërsa 29% shprehen pjesërisht në favor të kësaj ideje.
Por një skenar i tillë përballet me një pengesë themelore: gjeografinë. Traktati i Bashkimit Europian përcakton se çdo “shtet europian” që respekton vlerat e Unionit mund të aplikojë për anëtarësim. Kanadaja ndodhet në Amerikën e Veriut, duke e bërë të paqartë nëse do të mund të konsiderohej e pranueshme për anëtarësim sipas traktateve aktuale.
Për këtë arsye, një partneritet i veçantë shihet si një alternativë shumë më realiste. Kanadaja dhe BE-ja tashmë kanë një marrëdhënie të gjerë tregtare, por bashkëpunimi mund të zgjerohet më tej në fusha si mbrojtja, energjia, kërkimi shkencor, ekonomia dhe politika e jashtme.
Një prej modeleve të mundshme është marrëdhënia që BE-ja ka me Norvegjinë. Oslo nuk është pjesë e Bashkimit Europian, por është e integruar ngushtë me tregun europian dhe bashkëpunon me vendet anëtare në një numër të madh fushash. Një tjetër shembull është Mbretëria e Bashkuar, e cila pas Brexit-it ka ruajtur lidhje të rëndësishme ekonomike dhe politike me Unionin.
Eurodeputeti italian Sandro Gozi ka propozuar që Brukseli të shqyrtojë krijimin e një statusi të veçantë asociimi për Kanadanë. Një formulë e tillë mund të përfshijë dialog politik më të ngushtë, pjesëmarrjen e ministrave kanadezë në diskutime të caktuara europiane dhe një bashkëpunim më të thellë në fushën e mbrojtjes.
Afrimi me Europën vjen ndërsa Otava po përballet me tensione të shtuara tregtare me Uashingtonin. Carney ka argumentuar se fuqitë e mesme duhet të bashkëpunojnë më ngushtë përballë presionit të fuqive të mëdha, duke kërkuar diversifikimin e partneriteteve ekonomike dhe strategjike të Kanadasë.
Në këto kushte, një “partneritet special” Kanada-BE shihet aktualisht si një skenar shumë më realist sesa anëtarësimi i plotë. Megjithatë, ndryshimet në rendin ndërkombëtar dhe tensionet me SHBA-në po nxisin diskutime për forma të reja bashkëpunimi mes Kanadasë dhe Europës, që mund t’i japin Otavës një rol shumë më të afërt me Bashkimin Europian.
