Një përplasje e fortë politike mes Italisë dhe Spanjës për politikat e emigracionit ka përfunduar me rikthimin e kontrolleve kufitare mes dy vendeve, duke prekur drejtpërdrejt miliona turistë që udhëtojnë mes tyre.
Qeveria spanjolle vendosi të shtunën të rikthejë kontrollet për pasagjerët që mbërrijnë me avionë dhe anije nga Italia, duke pezulluar përkohësisht lëvizjen pa kontrolle të dokumenteve që garantohet nga zona Schengen.
Madridi argumentoi se masa është e nevojshme për të mbrojtur qytetarët nga ajo që e cilësoi si “presioni i vazhdueshëm i migracionit të parregullt” me të cilin përballet Italia.
Vendimi shihet si kundërpërgjigje e drejtpërdrejtë ndaj Romës, e cila prej 1 gushtit ka vendosur kontrolle për udhëtarët që mbërrijnë nga Spanja.
Kriza në Ceuta ndezi përplasjen
Në qendër të konfliktit është kriza e fundit migratore në Ceuta, territori spanjoll në Afrikën e Veriut.
Italia vendosi kontrollet pasi dhjetëra mijëra persona hynë në Ceuta, duke ngritur shqetësimin se migrantët mund të kalonin Ngushticën e Gjibraltarit, të mbërrinin në Spanjën kontinentale dhe më pas të përdornin lëvizjen e lirë brenda Schengenit për të udhëtuar drejt Italisë apo vendeve të tjera të Bashkimit Europian.
Por Madridi e ka kundërshtuar me forcë këtë skenar.
Autoritetet spanjolle dhe Komisioni Europian konfirmuan gjatë kësaj jave se asnjë prej rreth 72 mijë personave që hynë në Ceuta nuk kishte kaluar Ngushticën e Gjibraltarit.
Sipas autoriteteve, migrantët nuk mund të largohen drejt Spanjës kontinentale përmes trageteve pasi nuk disponojnë dokumentet e vlefshme të identifikimit që kërkohen për udhëtimin.
Madje, gjatë takimit të ministrave të Brendshëm të BE-së të martën, ministri italian Matteo Piantedosi vlerësoi publikisht mënyrën se si Spanja po menaxhonte situatën dhe shprehu “solidaritetin e sinqertë” të Romës me Madridin.
Spanja i dha ultimatum Italisë, Meloni: Nuk pranojmë kërkesa nga jashtë
Pavarësisht këtyre zhvillimeve, qeveria italiane nuk pranoi t’i hiqte kontrollet.
Madridi i kërkoi Romës disa herë të tërhiqte masat, duke argumentuar se rreziku që kriza e Ceutës të përhapej në pjesën tjetër të Europës nuk ishte materializuar.
Të premten, qeveria spanjolle paralajmëroi se do të merrte “masa proporcionale” nëse Italia nuk ndryshonte qëndrim deri më 9 gusht.
Përgjigjja nga zyra e kryeministres Giorgia Meloni ishte e prerë.
“Italia nuk pranon ultimatume apo kërkesa nga jashtë lidhur me sigurinë kombëtare dhe kontrollin e kufijve”, deklaroi zyra e saj.
Pas këtij qëndrimi, qeveria e Pedro Sánchez vendosi të përgjigjej duke rikthyer kontrollet ndaj udhëtarëve që vijnë nga Italia.
Brukseli ndërhyn për të ulur tensionet
Përplasja ka detyruar edhe Komisionin Europian të ndërhyjë.
Komisioneri europian për Çështjet e Brendshme dhe Migracionin, Magnus Brunner, zhvilloi kontakte me ministrat e Brendshëm të Spanjës dhe Italisë, duke kërkuar shmangien e një përshkallëzimi të mëtejshëm.
Brunner tha se të dyja qeveritë e kanë siguruar se kontrollet e brendshme kufitare janë të përkohshme.
Ai theksoi gjithashtu rëndësinë e ruajtjes së besimit mes vendeve anëtare, veçanërisht për funksionimin e zonës Schengen.
Sipas komisionerit, autoritetet spanjolle kanë garantuar se ngjarjet në Ceuta nuk do të kenë ndikim afatgjatë mbi Schengenin, ndërsa nga Italia ka sinjale se kontrollet mund të hiqen së shpejti.
Meloni dhe Sánchez, dy politika të kundërta për emigracionin
Përplasja për kontrollet kufitare është vetëm episodi i fundit i një konflikti politik më të gjerë mes Giorgia Melonit dhe Pedro Sánchezit.
Dy kryeministrat përfaqësojnë qasje shumë të ndryshme ndaj emigracionit.
Meloni e ka ndërtuar një pjesë të rëndësishme të profilit të saj politik mbi kundërshtimin e emigracionit të parregullt dhe ka qenë ndër udhëheqëset europiane që kanë kërkuar kontrolle më të forta në kufijtë e jashtëm të BE-së.
Sánchez, në anën tjetër, argumenton se Europa ka nevojë për më shumë punonjës të huaj për të ruajtur konkurrueshmërinë ekonomike dhe për të përballuar plakjen e popullsisë.
Tensionet u rritën më tej pasi Spanja nisi një skemë për t’u dhënë status ligjor më shumë se një milion migrantëve të parregullt.
Meloni e kritikoi publikisht këtë politikë dhe kërkoi që pasojat e saj të diskutoheshin mes udhëheqësve europianë.
22 liderë të BE-së kritikuan politikat spanjolle
Gjatë krizës në Ceuta, Meloni udhëhoqi gjithashtu hartimin e një letre drejtuar presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, dhe presidentit të Këshillit Europian, António Costa.
Në të, 22 udhëheqës europianë argumentuan se politikat e Madridit për emigracionin kishin cenuar sigurinë e kufijve të jashtëm të BE-së.
Ata kërkuan forcimin e kontrolleve dhe kundërshtimin e politikave që mund të shërbejnë si faktorë tërheqës për emigracionin e parregullt, duke përmendur në mënyrë specifike legalizimin e një numri të madh migrantësh.
Spanja i ka hedhur poshtë akuzat, duke argumentuar se personat që hynë së fundmi në Ceuta nuk mund të përfitojnë automatikisht nga skema e legalizimit, pasi ajo ka kritere të përcaktuara.
Madridi ka kundërsulmuar gjithashtu duke iu referuar statistikave të kalimeve të parregullta të kufirit.
“Italia është shteti anëtar i BE-së që ka regjistruar numrin më të lartë të kalimeve të parregullta gjatë viteve të fundit, me shifra që në disa momente kanë qenë dyfishi i atyre të Spanjës”, deklaroi një zëdhënës i qeverisë spanjolle.
Përplasja nxjerr në pah brishtësinë e Schengenit
Përtej konfliktit politik mes Romës dhe Madridit, rikthimi reciprok i kontrolleve ka ngritur pikëpyetje mbi funksionimin e zonës Schengen.
Schengeni, i krijuar në vitin 1995, përfshin sot 29 vende europiane dhe mbështetet në parimin e lëvizjes pa kontrolle sistematike në kufijtë e brendshëm.
Megjithatë, rregullat lejojnë rikthimin e përkohshëm të kontrolleve kur një shtet konsideron se përballet me një kërcënim serioz për sigurinë.
Kontrollet mund të vendosen fillimisht deri në gjashtë muaj dhe më pas, në rrethana të caktuara, të zgjaten.
Në rastin e Italisë dhe Spanjës, pak presin që përplasja të zgjasë për një periudhë të tillë. Megjithatë, për aq kohë sa masat mbeten në fuqi, pasojat do t’i ndiejnë udhëtarët.
Turistët paguajnë koston e konfliktit
Pasagjerët që kanë fluturuar nga aeroportet spanjolle drejt Italisë gjatë javës kanë raportuar kontrolle të shtuara dhe vonesa gjatë mbërritjes, ndërsa karabinierët italianë kanë kontrolluar dokumentet e identifikimit.
Tashmë e njëjta situatë po ndodh edhe në drejtimin e kundërt. Pasagjerët që mbërrijnë në Spanjë nga Italia po përballen me kontrolle nga Policia Kombëtare spanjolle, ndërsa personat që nuk mund të paraqesin dokumentacion zyrtar mund të ndalohen për verifikime të mëtejshme.
Ndikimi potencial në turizëm është i konsiderueshëm. Vetëm gjatë vitit 2024, rreth 3.2 milionë spanjollë udhëtuan drejt Italisë, ndërsa 5.4 milionë italianë vizituan Spanjën.
Në kulmin e sezonit turistik, rikthimi i radhëve për kontrollet e pasaportave dhe vonesat në aeroporte e porte rrezikojnë të krijojnë probleme për miliona udhëtarë.
Nëse përplasja politike vazhdon, disa turistë mund të zgjedhin destinacione të tjera europiane, duke bërë që konflikti ideologjik mes Romës dhe Madridit për emigracionin të ketë pasoja edhe për sektorin e turizmit.
