Projekti i përbashkët i Gjermani dhe Francë për ndërtimin e një avioni luftarak të gjeneratës së ardhshme është ndërprerë pas vitesh negociatash dhe përgatitjesh, sipas burimeve nga qeveria gjermane.

Sipas informacioneve të publikuara, kancelari gjerman Friedrich Merz dhe presidenti francez Emmanuel Macron kanë arritur në përfundimin se kompanitë Dassault Aviation dhe Airbus nuk kanë mundur të gjejnë një marrëveshje për zhvillimin e avionit të ri luftarak.

Burimet bëjnë të ditur se Merz i ka rekomanduar Macronit të mos vijojë më me projektin në formën aktuale.

Megjithatë, programi Future Combat Air System (FCAS) nuk do të braktiset plotësisht. Bashkëpunimi mes vendeve partnere do të vazhdojë në zhvillimin e të ashtuquajturit “combat cloud”, një sistem që synon integrimin e avionëve, dronëve, sensorëve dhe platformave të tjera ushtarake në një rrjet të përbashkët operativ.

Një projekt ambicioz i nisur në vitin 2017

Projekti FCAS u lançua në korrik të vitit 2017 nga ish-kancelarja Angela Merkel dhe presidenti francez Emmanuel Macron, si një nga iniciativat më ambicioze të mbrojtjes evropiane.

Megjithatë, me kalimin e viteve, dallimet mes Airbus dhe Dassault Aviation mbi dizajnin, teknologjinë dhe drejtimin e projektit u thelluan.

Kompania franceze Dassault kërkonte rol drejtues dhe peshë më të madhe në zhvillimin e avionit, ndërsa pala gjermane insistonte në respektimin e marrëveshjes për ndarje të barabartë të përgjegjësive.

Kërkesat e ndryshme çuan në bllokim

Një nga pengesat kryesore lidhej me kërkesat operative të dy vendeve për avionin e ardhshëm.

Franca kërkonte një avion të aftë të transportonte armë bërthamore dhe të operonte nga aeroplanmbajtëset, ndërsa Gjermania nuk kishte nevojë për këto kapacitete.

Pala gjermane kishte propozuar zhvillimin e dy varianteve të ndryshme të avionit brenda programit FCAS, por kjo ide u refuzua nga Franca.

Në projekt ishte përfshirë edhe Spanjë përmes kompanisë Indra.

Goditje për ambiciet evropiane të mbrojtjes

Dështimi i projektit konsiderohet një goditje politike për Parisin dhe Berlinin, të cilat prej vitesh promovojnë forcimin e autonomisë strategjike evropiane dhe zhvillimin e kapaciteteve të përbashkëta të mbrojtjes.

Nëse do të realizohej, FCAS do të ishte projekti më i madh ushtarak në historinë e Evropës, me një kosto të vlerësuar mbi 100 miliardë euro.

Sistemi ishte planifikuar të hynte në shërbim pas vitit 2040 dhe të zëvendësonte avionët Eurofighter Typhoon të Gjermanisë dhe Dassault Rafale të Francës, duke operuar në bashkëpunim me dronë dhe sisteme të avancuara të inteligjencës artificiale.

Ndërsa projekti i avionit është pezulluar, palët pritet të vijojnë bashkëpunimin në teknologjitë e rrjetëzimit dhe integrimit të sistemeve ushtarake, të konsideruara thelbësore për luftën moderne.