Kryeqyteti ukrainas po përjeton një prej periudhave më intensive të sulmeve ajrore që nga nisja e pushtimit të plotë rus në vitin 2022, ndërsa përdorimi i dronëve të rinj me motorë reaktivë po krijon një sfidë të re për mbrojtjen ajrore të Ukrainës.
Sipas një analize të BBC Verify, bazuar në të dhënat zyrtare, që prej fundit të gushtit alarmet ajrore në Kiev kanë rënë mesatarisht 10 herë në ditë. Vetëm gjatë shtatë ditëve duke nisur nga 27 gushti, në kryeqytet janë regjistruar 76 alarme.
Për krahasim, gjatë javës së parë të pushtimit rus në vitin 2022, numri më i lartë i regjistruar në një periudhë të ngjashme ishte rreth 66. Megjithatë, të dhënat nga ditët e para të luftës nuk janë të plota, ndaj krahasimi nuk konsiderohet absolut.
Një prej ndryshimeve kryesore është se sulmet po zhvillohen gjithnjë e më shpesh gjatë ditës. Në fazat e mëparshme të luftës, sulmet ruse kundër Kievit kryheshin kryesisht gjatë natës, ndërsa tani alarmet në orët e ditës po shkaktojnë ndërprerje të mëdha në shkolla, biznese dhe transportin publik.
Banorët mund të detyrohen të kërkojnë strehim deri në 13 herë brenda një dite, ndërsa alarmet zgjasin nga disa minuta deri në rreth katër orë e gjysmë.
Situata është komplikuar më tej nga përdorimi i dronëve të rinj të sulmit të pajisur me motorë reaktivë. Disa prej tyre mund të arrijnë shpejtësi deri në 595 kilometra në orë, rreth tri herë më shumë se dronët Shahed të gjeneratës së mëparshme që përdorin helikë. Shpejtësia më e lartë i bën ata më të vështirë për t’u interceptuar nga sistemet ukrainase.
Forcat Ajrore të Ukrainës thonë se Rusia lëshoi rreth 2 800 dronë të shpejtë gjatë muajit gusht, pothuajse dyfishi i numrit të regjistruar në korrik.
Përballë këtij zhvillimi, Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky zhvilloi një takim urgjent me ministrat dhe drejtuesit ushtarakë për të diskutuar prodhimin e raketave të reja interceptuese, të projektuara për të goditur dronët me shpejtësi të lartë.
“Rusët kanë ndryshuar taktikat e sulmeve të tyre ndaj Ukrainës dhe, që nga gushti, po terrorizojnë popullin, qytetet dhe fshatrat tona me një intensitet shumë më të madh”, deklaroi Zelensky.
Zëdhënësi i Forcave Ajrore ukrainase, Yurii Ihnat, tha se aktualisht rrëzohen vetëm rreth 60% e dronëve dhe se vendi ka nevojë për sisteme të reja interceptimi. Sipas tij, nuk mjafton që raketat të jenë të shpejta, pasi ato duhet të pajisen edhe me sisteme të specializuara drejtimi për të goditur objektivat me saktësi.
Pasojat e alarmeve të vazhdueshme po ndihen drejtpërdrejt në jetën e përditshme. Nxënësit dhe studentët duhet të ndërpresin mësimin dhe të zhvendosen në strehimore, metro ose ambiente nëntokësore sa herë aktivizohen sirenat.
Në Universitetin Shtetëror Pedagogjik të Ukrainës Drahomanov, në qendër të Kievit, studentët tregojnë se situata po ndikon jo vetëm në procesin mësimor, por edhe në gjumin dhe rutinën e tyre.
“Ndonjëherë është e vështirë, sepse pjesën më të madhe të ditës duhet ta kaloj në vende të sigurta, si metroja ose diku nëntokë. Është një periudhë e tmerrshme, por falë Zotit jemi gjallë. E përballojmë ditë pas dite”, tha Diana, një studente që po përgatitet për t’u bërë mësuese.
Një tjetër student, Ihor, tha se alarmet e vazhdueshme po dëmtojnë cilësinë e arsimit. “Jemi të irrituar nga sirenat, sepse janë të pandërprera. Ato dëmtojnë cilësinë e arsimit tonë. Nuk mund të studiojmë normalisht”, u shpreh ai.
Probleme të ngjashme po përjetojnë bizneset. Shumë prej tyre detyrohen të ndërpresin aktivitetin gjatë alarmeve, ndërsa punonjësit duhet të largohen nga vendet e punës dhe të presin në zona të sigurta.
Edhe transporti publik po përballet me ndërprerje. Disa trena të metrosë duhet të ndalojnë gjatë alarmit për shkak se pjesë të linjave kalojnë mbi tokë dhe përtej lumit Dnipro, duke detyruar mijëra udhëtarë të përdorin autobusë zëvendësues.
Për të reduktuar paralizimin e qytetit, qeveria ukrainase po vendos një sistem të ri alarmi me dy nivele. Niveli i verdhë do të përdoret për sulmet me dronë që konsiderohen më pak të rrezikshme dhe do të sjellë më pak kufizime për punën, transportin dhe aktivitetet e përditshme.
Niveli i kuq do të sinjalizojë një kërcënim më serioz, veçanërisht sulmet me raketa, dhe do të shoqërohet me masa më të forta sigurie. Synimi është që Kievi të mos paralizohet plotësisht sa herë një dron shfaqet në hapësirën ajrore.
Megjithatë, një prej shqetësimeve kryesore të autoriteteve ukrainase është nëse Rusia mund të prodhojë dronët e rinj më shpejt sesa Ukraina mund të zhvillojë dhe prodhojë sistemet e nevojshme për t’i interceptuar.
Kievi po përgatitet ndërkohë edhe për një tjetër dimër të vështirë, mes frikës se Rusia mund ta zhvendosë përsëri një pjesë të madhe të sulmeve drejt infrastrukturës energjetike, duke shtuar presionin mbi vendin që tashmë po përballet me alarme dhe sulme pothuajse të pandërprera.
