Polonia ka apeluar vendimin e një gjykate në Bruksel, e cila e detyron të pranojë rreth 64 milionë doza të papërdorura të vaksinës kundër COVID-19 dhe t’i paguajë kompanisë farmaceutike Pfizer rreth 1.3 miliardë euro, përfshirë interesat dhe kostot ligjore.
Qeveria polake i kërkoi gjithashtu gjykatës pezullimin e zbatimit të përkohshëm të vendimit deri në përfundimin e shqyrtimit të apelit.
Në një deklaratë zyrtare, Ministria polake e Shëndetësisë argumentoi se vendimi i shkallës së parë nuk ka marrë në konsideratë të gjitha rrethanat faktike dhe juridike të çështjes.
“Vendimi i gjykatës së shkallës së parë nuk merr parasysh të gjitha rrethanat relevante faktike dhe ligjore të rastit,” thuhet në deklaratë.
Ministria shtoi se Polonia do të përdorë “të gjitha mjetet ligjore të mbrojtjes”, por nuk bëri publike argumentet apo provat që do të paraqesë në apel, duke theksuar se kjo bëhet për të mbrojtur interesat e shtetit.
Si nisi mosmarrëveshja
Çështja lidhet me marrëveshjen e vitit 2021, kur Komisioni Evropian negocioi në emër të shteteve anëtare të Bashkimit Evropian një kontratë të përbashkët me Pfizer për furnizimin me vaksina kundër COVID-19.
Në vitin 2022, Polonia ndaloi pranimin e dërgesave të reja të vaksinave, duke argumentuar se kërkesa kishte rënë ndjeshëm pas përfundimit të fazës më kritike të pandemisë. Varshava theksoi gjithashtu se pushtimi rus i Ukrainës kishte krijuar një situatë të jashtëzakonshme, duke e detyruar vendin të përqendronte burimet financiare dhe logjistike në menaxhimin e krizës humanitare dhe të sigurisë.
Megjithatë, Pfizer argumentoi se kontrata mbetej në fuqi dhe në vitin 2023 ngriti padi ndaj Polonisë dhe Rumanisë për refuzimin e marrjes së dozave të porositura.
Vendimi i gjykatës
Në prill të vitit 2026, një gjykatë në Bruksel vendosi se Polonia mbetet e detyruar të respektojë kontratën e nënshkruar në kuadër të prokurimit të përbashkët evropian.
Gjykata urdhëroi Varshavën të paguajë rreth 1.3 miliardë euro, së bashku me interesat dhe shpenzimet gjyqësore, për dozat që nuk u morën kurrë.
Me apelin e paraqitur të hënën, autoritetet polake synojnë rrëzimin e këtij vendimi dhe pezullimin e çdo procedure për ekzekutimin e tij derisa çështja të shqyrtohet nga gjykata e apelit.
Reagimi i Pfizer
Nga ana e saj, Pfizer mbrojti vendimin e gjykatës belge, duke deklaruar se ai pasqyron rëndësinë e respektimit të angazhimeve kontraktore që, sipas kompanisë, ishin thelbësore për suksesin e përgjigjes evropiane ndaj pandemisë.
Kompania theksoi se sistemi i përbashkët i furnizimit me vaksina ishte ndërtuar mbi parimin e solidaritetit mes shteteve anëtare të Bashkimit Evropian.
Pfizer bëri të ditur se po ndërmerr “hapat e duhur” për të siguruar zbatimin e vendimit përmes mekanizmave ligjorë ekzistues, duke shtuar se këto veprime vijnë vetëm pas “vitesh diskutimesh” dhe fleksibiliteti të konsiderueshëm për të marrë parasysh rrethanat e shteteve anëtare.
Apeli i Polonisë pritet të hapë një fazë të re në një nga mosmarrëveshjet më të mëdha ligjore që lidhen me kontratat e vaksinave të negociuara nga Bashkimi Evropian gjatë pandemisë së COVID-19.
