Misioni i klimës i Ursula von der Leyen, i cili është nën sulm, duhet të shpëtohet nga pikërisht njeriu që e ka bërë sport copëtimin e axhendës së saj të gjelbër: Manfred Weber, miku i saj politik.
Ai nuk po nxitohet ta mbrojë atë.
Të martën, një “gabim” parlamentar – sipas fjalëve të një ligjvënësi – e la objektivin e klimës së BE-së për vitin 2040, një gur themeli i planeve klimatike të presidentes së Komisionit Evropian, në duart e atyre që kërkojnë ta shkatërrojnë atë.
Patriotët për Evropën e ekstremit të djathtë fituan një luftë ofertash për të drejtuar diskutimet e Parlamentit Evropian mbi propozimin, me qëllimin e qartë të dobësimit ose bllokimit të legjislacionit.
Tani, Partia Popullore Evropiane e qendrës së djathtë – ku Weber dhe von der Leyen janë dy nga anëtarët më të fuqishëm – mban votën vendimtare nëse blloku do të ndjekë shkurtime ambicioze të emetimeve në dekadën e ardhshme. Por von der Leyen dhe Weber po tërhiqen gjithnjë e më shumë në drejtime të kundërta.
Divergjenca e tyre u shfaq të hënën kur dyshja mbajti fjalime të njëpasnjëshme në Parlament duke mbrojtur karrierën e von der Leyen si drejtuese e lartë ekzekutive e BE-së para një votimi mosbesimi (të cilin ajo e fitoi lehtësisht të enjten).
Von der Leyen e vlerësoi axhendën e saj të gjelbër.
“Ne po ofrojmë një program ambicioz për të cilin votoi kjo dhomë”, u tha ajo ligjvënësve. Kjo përfshin “përmbaheni objektivave tona klimatike”.
Weber më pas i vlerësoi sulmet e tij ndaj të njëjtës axhendë të gjelbër, duke i quajtur ato një shprehje të dallimeve demokratike midis partive. Ai madje hodhi poshtë një projektligj të mbështetur nga von der Leyen për larjen e gjelbër, duke e quajtur atë një “përbindësh burokratik”.
Drejt konfliktit
Këto tensione nuk janë asgjë e re. Ndërsa von der Leyen ka qëndruar pranë Marrëveshjes së Gjelbër që ajo ndihmoi të ndërtohej, Weber, i cili drejton si grupin parlamentar të PPE-së ashtu edhe partinë e saj në të gjithë BE-në, tani ka kaluar vite duke u përpjekur të zhdukë atë që ai e sheh si teprime mjedisore.
Fushata e tij është intensifikuar që nga zgjedhjet evropiane të vitit të kaluar, të cilat e anuan Parlamentin djathtas dhe ngritën skeptikët e Marrëveshjes së Gjelbër brenda PPE-së.
Von der Leyen është përpjekur të marrë parasysh disa nga shqetësimet e Weber-it, veçanërisht në lidhje me ligjet e natyrës, rregullimin e korporatave dhe sektorë specifikë industrialë si industria e automobilave, të cilët janë thelbësorë për interesat e Gjermanisë – nga vijnë të dyja.
Von der Leyen është përpjekur të marrë parasysh disa nga shqetësimet e Weber-it, veçanërisht në lidhje me ligjet e natyrës, rregullimin e korporatave dhe sektorë specifikë industrialë si industria e automobilave, të cilët janë thelbësorë për interesat e Gjermanisë – nga vijnë të dyja. | Jens Schlueter/Getty Images
Por marrja e pushtetit nga Patriotët godet në zemër të projektit të von der Leyen, objektivat klimatikë që ajo është zotuar vazhdimisht t’i mbrojë. Megjithatë, nuk është e qartë nëse Weber është dakord.
“Në takimet tona, gjithmonë ka kritika – ajo nuk ka kuptuar asgjë, nuk ka ndryshuar asgjë – kjo sigurisht që nuk është e vërtetë. Por Ursula… është e mendimit se nuk kemi pse të shfuqizojmë gjithçka që bëmë në mandatin e fundit”, tha një zyrtar i PPE-së, i cili, si të tjerët, iu dha anonimiteti për të zbuluar diskutimet e brendshme në grup.
“Manfred, ai gjithmonë thotë se ne jemi ambiciozë, por realistë. Çfarë do të thotë kjo në të vërtetë është shpesh e vështirë të dallohet”, shtoi zyrtari.
As Weber dhe as von der Leyen nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.
“Politika ka të bëjë me shumicat. Askush nuk e di këtë më mirë se Manfred Weber”, tha një zyrtar i dytë i PPE-së. “Ai e di që ne mund të luftojmë ndryshimet klimatike vetëm nëse njerëzit janë dakord. … Politika klimatike është një përparësi kryesore për PPE-në.”
Zyrtari shtoi: “Ne po e shpëtojmë Marrëveshjen e Gjelbër me ambicie dhe pragmatizëm – të dyja i përkasin njëra-tjetrës. Weber dhe von der Leyen janë një ekip i shkëlqyer. Ata fituan zgjedhjet së bashku në vitin 2024 dhe që atëherë kanë formësuar axhendën e politikave evropiane.”
Von der Leyen dëshiron që BE të angazhohet për të zvogëluar gjurmën e saj të karbonit me afërsisht 90 përqind deri në vitin 2040. Propozimi i diskutueshëm kërkon pëlqimin e Parlamentit Evropian dhe qeverive.
Bindja e kryeqyteteve të BE-së për t’u pajtuar është sfida më e menjëhershme për Komisionin. Dy javë më parë, von der Leyen u përball me një përpjekje të Presidentit Francez Emmanuel Macron për të pezulluar ligjin. Por Parlamenti do të përfshihet në vjeshtë.
Në muajt e ardhshëm, fati i objektivit të vitit 2040 – dhe si rrjedhojë thelbi i Marrëveshjes së Gjelbër Evropiane dhe misioni i BE-së për klimën – do të varet kryesisht nga fakti nëse Weber mund ose do t’i mbledhë anëtarët e tij të përçarë dhe do të ndihmojë në shtyrjen e propozimit.
Weber nuk e ka mohuar kurrë misionin e klimës. Ai vetëm këmbëngul që ai të rishikohet për t’iu përgjigjur kërkesave të industrisë dhe për të zvogëluar ekspozimin politik të PPE-së ndaj të djathtës ekstreme, e cila dëshiron të rrëzojë të gjithë ndërtesën e gjelbër.
Por një ligjvënës i PPE-së tha se disa brenda partisë e shihnin projektin e Weber-it si “misionin e tij personal, luftën kundër Ursulës”. (Në vitin 2019, Weber kandidoi pa sukses për presidencën e Komisionit, të cilën qeveritë e BE-së përfundimisht ia dorëzuan von der Leyen-it.)
“Ai po përpiqet ta shtyjë Komisionin midis murit dhe letër-muri dhe po përpiqet ta bëjë von der Leyen-in të duket e dobët”, tha ligjvënësi.
Ankand për klimën?
Disa grupe u përpoqën të fajësonin PPE-në për lejimin e Patriotëve të rrëmbenin epërsinë në legjislacionin e vitit 2040, i cili u përcaktua përmes një ankandi të bazuar në pikë ku pikët u caktuan sipas madhësisë së grupit. PPE, si grupi më i madh i Parlamentit, mund të kishte tejkaluar lehtësisht Patriotët, forcën e tretë më të madhe, argumentuan ata.
Kryetari i Patriotëve, Jordan Bardella, tha se grupi kundërshtoi objektivin e vitit 2040 dhe do të “pohonte vizionin tonë” përmes rolit udhëheqës. | Guillaume Horcajuelo/EPA
Por si PPE ashtu edhe Socialistët dhe Demokratët, grupi i dytë më i madh i Parlamentit, ishin të aftë të tejkalonin ofertat e Patriotëve. Të dy u tërhoqën nga gara për shkak të shqetësimeve se nuk do të kishin mjaftueshëm pikë të mbetura për të fituar epërsinë në ligjet e ardhshme që janë më të rëndësishme për ta sesa objektivi i vitit 2040.
“Askush nuk luftoi për këtë,” tha një eurodeputet. Dy persona të tjerë të përfshirë në diskutime thanë se grupet e qendrës thjesht kishin dështuar të koordinoheshin – “një dështim, jo një strategji,” tha njëri prej të dy personave.
Siegfried Mureşan, një nënkryetar i PPE-së, tha se nuk ishte i sigurt se si Patriotët arritën grushtin e tyre të shtetit. Por ai hodhi poshtë frikën se ata mund të prishnin ose ngadalësonin legjislacionin. “Nëse një raportues po përpiqet të bllokojë një dosje ose të imponojë gjëra kundër vullnetit të shumicës, ai nuk do të ketë sukses”, tha ai, duke përdorur termin për eurodeputeten kryesore në një projektligj.
Eurodeputetja italiane Silvia Sardone, koordinatorja e klimës e Patriotëve që ofroi për dosjen, nuk iu përgjigj kërkesave të përsëritura për koment. As një zëdhënës i grupit. Kryetari i Patriotëve, Jordan Bardella, tha të martën se grupi kundërshtoi objektivin e vitit 2040 dhe do të “pohonte vizionin tonë” përmes rolit udhëheqës.
Ndërsa ankandi i eurodeputetëve kryesorë mund të ketë qenë një gabim, të mërkurën PPE u bashkua me forcat e krahut të djathtë për të vënë veton ndaj një përpjekjeje të fundit për të përshpejtuar objektivin dhe për të zbutur ndikimin e Patriotëve.
Ligjvënësi i PPE-së deklaroi se kishte më shumë se 30 eurodeputetë të qendrës së djathtë që do të kishin votuar për të përshpejtuar procesin, por kishin shumë frikë se do të ndëshkoheshin. “Ju sanksionoheni më pas për të parandaluar këta njerëz të veprojnë. Pa kohë për të folur, pa qëndrime”, tha ligjvënësi.
Në një deklaratë, PPE këmbënguli se ishte e përkushtuar ndaj objektivit. Donte vetëm të sigurohej që vendet të hartonin propozimin e tyre më parë, dhe këto negociata sapo kanë filluar.
Socialistët dhe të Gjelbrit e kritikuan këtë veprim, duke argumentuar se do t’i linte Parlamentit thjesht të miratonte qëndrimin e qeverive të BE-së. Eurodeputetët shpesh arrijnë një marrëveshje përpara se ta bëjnë kryeqytetet.
Pasi vendet të paraqesin qasjen e tyre të preferuar, PPE mund të mbështesë një lëvizje të përshpejtuar, sipas një shënimi të grupit parlamentar të PPE-së të parë nga POLITICO.
Por refuzimi i së mërkurës dukej si një shpërfillje e hapur e programit të von der Leyen. Ligjvënësit e qendrës dhe të krahut të majtë i bënë thirrje presidentes së Komisionit të mbronte prioritetet e tyre të përbashkëta klimatike, në vend që të lejonin Weber të mbante vazhdimisht anën e së djathtës ekstreme.
Edhe disa brenda partisë mendojnë se lufta për pushtet midis dy bishave të mëdha të PPE-së është në ekuilibër.
“Fraza e preferuar e Weber-it”, tha ligjvënësja e PPE-së, “është, kjo është koha jonë”.
Sarah Wheaton kontribuoi duke raportuar nga Strasburgu, Francë./ Politico
