Nga Stefano Montefiori, Corriere della Sera
Nesër, presidenti do të mbajë një fjalim në samitin e forcave të armatosura, pas marrëveshjes me Londrën mbi ombrellën bërthamore: më shumë para për riarmatim, reformë të shërbimit ushtarak dhe një program të rishikuar.
“Jemi në një pikë kthese”, sipas Pallatit Elize, dhe “njoftime të rëndësishme” priten në fjalimin e Emmanuel Macron në samitin e forcave të armatosura të dielën. Është tradicionale që presidenti francez t’u drejtohet gjeneralëve më 13 korrik, një ditë para festës kombëtare, por këtë vit ngjarja vjen në një kohë të veçantë. “Presidenti do të thotë se liria nuk ka qenë kurrë kaq e kërcënuar që nga viti 1945 dhe se ne duhet të reagojmë”, parashikojnë burime nga Elize.
Siç vuri në dukje Shefi i Shtabit Thierry Burkhard në një konferencë të pazakontë për shtyp, kërcënimi nga Rusia është gjithnjë e më i prekshëm dhe Franca është bërë objektivi kryesor i luftës hibride të Kremlinit kundër Evropës. Përballë kësaj situate dhe “përkeqësimit të kërcënimeve ndërkombëtare, përdorimit gjithnjë e më të pakufizuar të forcës në mbarë botën dhe dobësimit të aleancave të vjetra” (referenca është për atë me Shtetet e Bashkuara, red.), Macron “do të nxjerrë përfundimet e nevojshme në lidhje me përpjekjet e nevojshme në mbrojtje”, veçanërisht në dy pika: financimin e forcave të armatosura dhe shërbimin ushtarak.
Paratë dhe armët bërthamore
Lidhur me pikën e parë, financimin për riarmatim, ligji i planifikimit ushtarak tashmë ndan 413 miliardë euro për forcat e armatosura midis viteve 2024 dhe 2030, me rritje vjetore të buxhetit prej 3 miliardë eurosh. Por kërcënimet në rritje që rëndojnë mbi interesat e Francës dhe Evropës hapin derën për një rritje të mundshme të mëtejshme të burimeve të alokuara për ushtrinë.
Kryeministri François Bayrou është i detyruar të ulë deficitin dhe borxhin, dhe situata financiare e Francës është shqetësuese. Megjithatë, Macron ka të ngjarë të njoftojë rritjen e burimeve ushtarake, veçanërisht për forcën parandaluese bërthamore, e cila ka rifituar rëndësinë pas luftës në Ukrainë, kërcënimeve ruse, tërheqjes amerikane nga kontinenti dhe marrëveshjes së fundit me fuqinë tjetër bërthamore të Evropës, Mbretërinë e Bashkuar. Gjatë vizitës së tij të fundit shtetërore në Londër, Macron arriti një marrëveshje me kryeministrin britanik Keir Starmer për një koordinim më të madh midis dy vendeve në lidhje me “ombrellën bërthamore” të nevojshme për t’u mbrojtur nga kërcënimi rus.
Gjatë konferencës për shtyp në Londër, Macron deklaroi tashmë se “sot duhet të rishikojmë qartë planifikimin dhe strategjinë tonë, në dritën e natyrës në ndryshim të rrezikut”. Reforma e Shërbimit Ushtarak
Pika e dytë kyçe e fjalimit të së dielës do të ketë të bëjë me një reformë të shërbimit ushtarak. Ky do të mbetet vullnetar, shumë larg kthimit në rekrutimin e detyrueshëm ushtarak, të shfuqizuar nga Presidenti Jacques Chirac në vitin 1997. Por Macron dëshiron të zgjerojë mundësitë dhe përfitimet e shërbimit ushtarak vullnetar, në mënyrë që “të rinjtë që dëshirojnë të angazhohen në mbrojtjen kombëtare” të mbështeten dhe inkurajohen. Aktualisht, dhjetë vende të Bashkimit Evropian kanë shërbim ushtarak të detyrueshëm (Austria, Qiproja, Kroacia, Estonia, Finlanda, Greqia, Letonia, Lituania, Danimarka dhe Suedia), dhe shtete të tjera – veçanërisht Gjermania, Belgjika dhe Polonia – kanë rihapur debatin mbi rikthimin e mundshëm të rekrutimit të detyrueshëm ushtarak. Në Francë, Presidenti Macron ka nisur tashmë “Shërbimin Universal Kombëtar” (SNU), një lloj shërbimi civil “për t’i shërbyer vendit”, duke arritur sukses relativ, pjesërisht për shkak të paqartësisë mbi natyrën dhe qëllimet e tij.
Të dielën, Macron mund të fliste më qartë për një rigjallërim të rëndësishëm të shërbimit ushtarak për të rinjtë dhe të forcave të armatosura në përgjithësi. Një qëllim i guximshëm, por që nuk do të jetë i lehtë për t’u arritur, duke pasur parasysh paqëndrueshmërinë e vazhdueshme politike (qeverisë ende i mungon një shumicë e vërtetë në parlament) dhe krizën financiare të Francës.
